معرفی انگور

مقدمه

انگور از نظر ميزان توليد يكي از مهمترين ميوه هاي دنيا و ايران است . ايران يكي از كشورهاي عمده ي توليد كننده ي كشمش است و از نظر ميزان توليد بعد از كشورهاي آمريكا و تركيه قرار دارد.مهمترين استانهاي توليد كننده انگور عبارتند از خراسان، قزوين، آذربايجان شرقي و آذربايجان غربي.

عمر درخت انگور به طور متوسط75 تا 80 سال است. درخت انگور به 2 تا 3 ماه سرماي زمستاني نياز دارد براي تامين اين نياز سرمايي دمايي بين 7 تا 10 درجه سانتيگراد به مدت 2 تا 3 ماه لازم است . انگور در برابر سرما مقاوم است و مي تواند در زمستان تا 18- درجه سانتيگراد را تحمل كند ولي دماي پايين تر از اين باعث خشك شدن شاخه اي انگور مي شود.

ريزش باران در تابستان باعث پوسيدگي آن مي شود به اين ترتيب منطقه مي بايست فاقد باران هاي تابستان به ويژه در ماه هاي خرداد ، تير و مرداد باشد.

مراحل پرورش انگور

1- مراحل آماده سازي زمين و كاشت

انگور مي تواند در اغلب خاكها رشد كرده و محصول بدهد و حساسيت مخصوصي نداشته و اغلب محدوديتهاي معمول خاك(شوري و قليائيت نسبي) را به خوبي تحمل مي كند.همچنين در برابر آهك خاك حساس نبوده و حتي در خاك هايي كه حاوي بيش از 50% آهكند به خوبي رشد مي نمايند اما بايستي تا حد امكان از خاك هاي سنگين فاقد زهكشي و خاك هاي همراه با نمك فراوان پرهيز نمود ، خاك هاي عميق با زهكشي خوب براي رشد انگور بسيار مناسب هستند .

روش هاي متداول كاشت انگور به صورت جوي پشته ايي و غرقابي مي-باشد كه ابتدا در اسفند ماه زمين را شخم زده و با نهركن يا بيل مكانيكي جوي به عمق 80 سانتي متر تا 5/1 متر تهيه مي كنند .در روش جوي پشته ايي چاله-هايي را به فاصله ي 5/1 متر از دو طرف پشته جهت غرس نهال آماده مي كنند. براي كاشت بوته مو ابتدا قلمه هايي از آن را در فصل بهار، قبل از جوانه زدن در جايي به عنوان مخزن مي كارند،در بهار آينده كه داري ريشه شد از مخزن با احتياط در مي آورند و آن را در گودال هايي كه در آن مخلوطي از كود حيواني و يا ماسه بادي و مقداري كود شيميايي فسفات و پتاس قرار دارد مي كارند.

2- مرحله داشت

اين مرحله شامل كود دهي، آبياري، مبارزه با علف هاي هرز، هرس كردن و مبارزه با آفات است.

كود دهي: در اين مرحله از كود ازت در فواصل آبياري كه در باغات 1 تا 4 ساله معمولاً 7تا 8 مرحله مي باشد استفاده مي كنند.از كود ازت جهت رشد رويشي انگور استفاده مي شود.

آبياري: درخت انگور از خرداد ماه تا آخر شهريور ماه كه ممكن است تا نيمه ي مهرماه هم طول كشد نياز به آبياري دارد هر درخت انگور در روش جوي پشته- ايي تقريباً100ليتر آب در هفته نياز دارد

مبارزه با علف هاي هرز : جهت مبارزه با علف هاي هرز ، تاكستان را در فروردين ماه هر سال زماني كه علف هاي هرز شروع به جوانه زدن مي كنند بيل مي زنند تا اين علف ها را از بين بروند اين عمل توسط نيروي انساني زيادي انجام مي گيرد

هرس كردن : به منظور تربيت مناسب بوته ي انگور به طرف پشته از سال سوم به بعد اقدام به هرس بوته ها مي كنند كه اين كار در زمستان زماني كه دماي محيط بيش از 5 درجه باشد يا در بهار پس از بيدار شدن بوته ها از خواب زمستاني ( زماني كه بوته ها تازه شروع به جوانه زدن مي كنند ) انجام مي گيرد.

مبارزه با آفات : آفات مهم انگور به شرح زير مي باشد :

1. زنجره مو

2. زنجرك مو

3. خوشه خوار انگور

و بيماري هاي انگور عبارت اند از :

1. بيماري سفيدك دروغين يا داخلي مو

2. بيماري پوسيدگي سفيد ريشه ي مو

3. بيماري سفيدك سطحي يا حقيقي مو

شايع ترين بيماري بوته ي انگور سفيدك سطحي يا حقيقي مو مي باشد كه عامل آن گونه اي از قارچ ها به نام تر پازول ها است . جهت مبارزه با اين نوع بيماري گوگرد جامد را به شكل پودر روي برگ ها مي پاشند همچنين براي اين كار از قارچ كش آبي توپاس استفاده مي كنند اين عمل 3 بار در تابستان به فاصله ي 1 ماه انجام مي شود .

3-مرحله برداشت

مهم ترين عامل در رسيدن حبه ي انگور مقدار دما مي باشد . تابش آفتاب و ميزان مناسب دما باعث بالا رفتن كيفيت انگور مي شود . توليد محصول انگور از سال سوم عمر نهال شروع مي شود زمان برداشت انگور بسته به نوع خاك ، دماي هوا ، ميزان آب از نيمه ي دوم شهريور ماه شروع و تا نيمه ي اول مهر ماه ادامه دارد اگر برداشت انگور جهت توليد كشمش باشد از 15 شهريور ماه اقدام به بر داشت اين محصول مي كنند برداشت انگور به وسيله ي نيروي انساني انجام مي گيرد . در باغ هاي مرغوب و در بهترين شرايط ميزان برداشت انگور 50 تن در هكتار مي باشد كه هر درخت انگور ممكن است تا 200 كيلو گرم انگور بدهد .

نحوه مراقبت از انواع گل و گیاه

آب داخل ظرف، گلدان و یا محفظه ای کـه گـیـاهان را در آن قرار داده اید، به صـورت روزانـه عـوض کرده و داخل ظرف آب تازه بـریزید. اگر حتی داخل ظرف فوم و یا اسفنج مخصوص هم وجود داشته باشد، شما باید تا بالای اسفنج و یا فوم آب بـریزید، با این کار گل ها عمر داراز تری خواهند داشت.

● به گل های خود به صورت روزانه رسیدگی کنید
آب داخل ظرف، گلدان و یا محفظه ای کـه گـیـاهان را در آن قرار داده اید، به صـورت روزانـه عـوض کرده و داخل ظرف آب تازه بـریزید. اگر حتی داخل ظرف فوم و یا اسفنج مخصوص هم وجود داشته باشد، شما باید تا بالای اسفنج و یا فوم آب بـریزید، با این کار گل ها عمر داراز تری خواهند داشت.
اگر کل آب ظرف را عوض می کنید، بهتر است خود ظرف را نـیز بشویید. برای اینکه گل های شما مدت زمان بیشتری تازه و سالم بـمانند مـی تـوانـید از انـواع مخـتـلف غذاهای مخصوص گل و گیاهی که در بازار موجود است، استــفاده کنید. به این منظور میـتوانید مقـداری از غذای مخصوص را در گلدان حاوی گل بریزید. می توانید این غذاها را از گل فروشی ها تهیه کنید. این نوع غذاها مواد مورد نیاز گیاه را به آن می رساند، از رشد باکتری هایی که منجر به مسدود شدن ساقه گیاه و عدم رسیدن آب به قسمت های بالایی می شوند، جلوگیری می کنند، جوانه ها و غنچه ها را شکوفا کرده، و به طور کلی عمر دسته گل شما را افزایش می دهند. استفاده از این مکمل های غذایی برای گیاهان یکی از بهترین راههای افزایش طول عمر آنها است، فقط باید دقت داشته باشید که طبق دستورالعملی که بر روی بسته مکمل نوشته شده عمل کنید. اگر به طور صحیح از این مکمل ها استفاده نکنید، امکان آسیب رسیدن به گل ها وجود دارد.
● برش مکرر ساقه ها
هـر چـند روز یکبار، گل ها را از ظرف خود خارج کرده و سـاقـه هـای آنها را کـوتـاه کـنـید. از انتـهای سـاقه بـه انـــدازه ۳ تا ۴ سانتیمتر کوتاه کنید. برای اینکه گیاه بتواند به بالاترین میزان آب را بـالا بکشد، باید انتـهای سـاقه را بـه صـورت زاویـه دارد ببرید. میـتوانید از یک چاقوی تیز، یا قیچی باغبانی استفاده
کنید. سعی کنـید بـه ساقـه ی گـل فشـار وارد نـکنید چرا که هـر آسیــبی که به ساقه برسد از جذب آب ممانعت خـواهـد کرد. هر گونه شـکوفه و یـا بـرگ آسیـب دیده را نیز از گل جدا کنید. برای اینکه به ساقه ها آسیبی وارد نشـود مـی توانـید پیش از درآوردن گل ها از ظرف آنها را با یک نخ به هم متصل
کنید و سپس از داخل گلدان جدا نمایید. سپس آنها را داخل ظرف جدیدی که با آب تازه و مکمل مورد نظر پر شده است، بگذارید و نخ را از اطراف آن باز کنید.
● آب را عوض کرده و مکمل غذایی به آن اضافه کنید
ابتـدا بایـد گـلدان را تمـیز کـرده و سپـس آب را بــه دمای اتاق رسانده و مکمل را به آن اضافه کرده و سپس گلها را در داخل آن قرار دهید. باید مطمئن شوید که هیچ گونه خار و خاشاک یا غباری روی آب قرار نگرفـته باشد (مانند برگ و قسمتهای مختـلفی از سـاقه) چرا که این امـر مـی تواند بـاعث تشدیـد
رشـد بـاکتری ها در گلدان شده و عمر گل ها را کاهش دهد.
● گل ها را در محیط خنک قرار دهید
دمـای منـاسب برای بیشـتر گـل هــا چیزی در حدود ۶۵ تا ۷۲ درجه فارنهایت (۱۸ تا ۲۲ درجه سلسیوس) بوده و بهتر است بـه طور مستقیم در زیر تـابش نـور خـورشید گـرمـا و سـرمای شـدید قرار نگیرند. همچـنـین نباید گـل ها را در زیـر فـن هـای سقـفی و یـا در بـالای تلویزیـون و مـکان هایی که اشعه های
گرم از آن ساطع می شود قرار دهید چـرا که این گونه وسایل از خود گرما تولید کرده و سبب می شوند کـه گـل آب خـود را از دسـت بدهـد. همـچنین نـباید گـلدان را در کـنـار میوه های رسیده قرار دهید. چرا که میوه از خود قدری گاز اتیلن ساطع می کند که می توان برای گـل ها مضر باشد و آنها را به طور
نابهنگام پژمرده کند.
● آلسترومریا
غنچه های این گل کیپ و سفت هستند. اگر به خوبی از آنها مراقبت کنید تا آخرین حد باز می شوند. آلسترومریا جزء گل هایی است که همیشه تشنه ی آب است. به همین دلیل باید گلدان را دائماً نگاه کنید تا آب آن کم نشده باشد و اگر داخل گلدان اسفنج گذاشته اید، باید دائماً به آن سربزنید و از خیس بودن آن اطمینان حاصل کنید. هر بار که آب گلدان را عوض می کنید باید از غذای مکمل جدید داخل آن بریزید.
● آماریلیس
شکوفه های این گل نیز تا آخرین حد باز خواهند شد. به این منظور ساقه های آن باید تمام مدت سرشار از آب باشند. به همین دلیل زمانی که آب آن را عوض کرده و ساقه ها را کوتاه می کنید، گل ها را باید برعکس کرده و داخل ساقه ی آن آب بریزید. انتهای ساقه ها را با دست بگیرید و یا با نخ پنبه ای ببندید تا وقتی آنها را برعکس می کنید آب آن به بیرون نریزد و زمانیکه گل ها را مجدداً به گلدان باز گرداندید، نخ را از انتهای ساقه ها با کنید. اگر در طول زمانی که گل ها را از داخل گلدان در آورده اید به آنها آب نرسد احتمال دارد ساقه ها ترد و شکننده شده و به راحتی خم شده و بشکنند. سعی کنید آنها را به طور روزانه هرس کنید. زمانیکه غنچه های جدید باز شدند به آرامی غنچه های قبلی که قدری پژمرده شده اند را از ساقه ی اصلی جدا کنید.
● شقایق
همان مراقبت های متداولی که در بالا توضیح داده شد در مورد شقایق هم صدق میکنند، اما از آنجایی که ساقه های آنها خیلی لطیف و آسیب پذیر می باشند، باید آنها را با ملایمت در دست گرفته و به آرامی کوتاه کنید. طبیعت حساس و لطیف گل های شقایق حاکی از این مطلب است که عمری بیش از ۳ تا ۵ روز ندارند.
● BELLS OF IRELAND (شیپوری)
این گل های کوچک، معطر، سبز رنگ و زنگوله ای شکل به صورت حقه ای در کنار هم چیده شده اند و هر یک از زنگوله ها شکوفه ی سفید رنگی در داخل خود جای داده است. اگر بر طبق دستور العمل هایی که در بالا به آنها اشاره کردیم، عمل کنید مطمئن باشید که شیپورهای شما برای مدت زمانی نزدیک به ۷ تا ۱۰ روز شادابی و طراوت خود را حفظ خواهند کرد.
●BIRDS OF PARADISE
هر شاخه از این گل دارای حداقل ۴ تا ۵ گل می باشد. گاهی اوقات تنها یکی از آنها باز است و بقیه به گونه ای در بخش های دیگر ساقه مخفی شده اند. زمانیکه یکی از گل های موجود به حالت پژمردگی رسید، باید آنرا جدا کرده و اجازه دهید تا گل های دیگر از زیر برگ چه های قایقی شکل گل به بیرون بیاند. اگر گل بیرون نمی آمد، می توانید آنرا به آرامی با دستتان از لا به لاله ی ساقه و برگ خارج کنید. این گل های زیبا به درجه حرارات زیر ۵۰ درجه فارنهایت حساس می باشند به همین دلیل سعی کنید که آنها را در جای گرم نگهداری کنید.
● کالاس (هم انواع بزرگ و هم انواع مینیاتوری)
همان مواردی که در بالا به آنها اشاره شد، برای این قسمت نیز صدق می کنند اما از آنجایی که چمچمه های این گل (قسمت رنگی گل) به سادگی پژمرده می شوند، در زمان دستکاری آنها باید خیلی مراقب بوده و به آرامی با آن برخورد کنید. کالاس دارای ساقه های کلفت و گوشتی می باشد که وقتی از عمر آن می گذرد، در قسمت انتهایی ساقه پیچ می خورد. برای اینکه بالاترین عمر را در داخل گلدان داشته باشند، باید هر دو روز یکبار ساقه های آن را کوتاه کنید. این نمونه از گل نیز از جمله انواع گل های تشنه است به همین دلیل باید آب آن را به صورت مکرر چک کنید.
● میخک صد پر
همان مواردی را که در بالا به آن اشاره کردیم، در مورد میخک هم صدق می کند به علاوه اینکه این گل به گاز طبیعی اتیلن که می تواند از طریق میوه، سبزی، و گل های پژمرده آزاد شود، حساسیت بیشتری نشان می دهد. (این گاز برای انسان و حیوان مضر نیست). برای اینکه بهترین نتیجه را بگیرید این گل ها را به دور از منابع تولید اتیلن نگهداری کنید. زمانیکه ساقه ها را برای ترمیم گیاه، برش می زنید از بالای یکی از گره هایی که بر روی ساقه ایجاد شده این کار را انجام دهید. این امر به گیاه اجازه می دهد تا آب را در حد نیاز خود از ساقه بالا بکشد. بسته به انواع مختلف این گیاه، میخک میتواند عمری در حدود ۷ تا ۱۴ روز داشته باشد.
● داودی
این گل ها در رنگ ها و اشکال مختلف یافت شده و با تعداد گلبرگ های مجزا یافت میشوند. گاهی اوقات در رنگ های غیر معمول دیده شده و با شکوفه های تکی و یا چند تایی در هر ساقه، دارای زیبایی خاصی می باشند. هر یک از گلبرگ ها که زرد شده و یا رو به پلاسیدگی می رفتند، باید از ساقه جدا شوند. برگ های این گل گاهی اوقات از گلبرگ ها نیز زودتر پلاسده می شوند. کوتاه کردن ساقه ها جذب مطلوب آب را افزایش داده و عمر گل را در داخل گلدان افزایش می بخشد. عمر متوسط گل های داودی در گلدان چیزی در حدود ۷ تا ۱۲ روز می باشد.
● نرگس
این گل در آب کم عمق می تواند عمر بسیار درازی داشته باشد؛ به ویژه اگر ساقه های آن را به طور مکرر کوتاه کرده و آب را عوض کنید و غذای مکمل به آن اضافه نمایید. هر دو تا سه روز یکبار تنها در نیمی از گلدان آب بریزید. می توانید پوسته ی محافظ را به حال خود باقی گذاشته و یا آنرا به آرامی از ساقه جدا کنید. زمانیکه ساقه های نرگس را کوتاه می کنید این پوسته ها از خود نوعی شیره در داخل آب ترشح می کنند که عمر سایر گل ها را کوتاه می کنند. برای جلوگیری از این مشکل می توانید پس از برش ساقه ها برای ۱۲ ساعت آنها را در یک گلدان مجزا قرار دهید و سپس با گل های دیگر در یک گلدان قرار دهید. در گل آرایی های جدید دیده می شود که گل نرگس را همراه با پیاز و ریشه آن تزئین می کنند. به این منظور گل روی ریشه ها را با آب شسته و میتوانید از کلیه ی گیاه از ریشه گرفته تا ساقه و برگ و گل لذت ببرید.
● مینا
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، تنها با این تفاوت که باید به یاد داشته باشید این گل نیازمند میزان آب زیادی است به همین دلیل باید به طور مکرر گلدان را چک کنید و آن را همیشه پر از آب نگه دارید.
● ارکیده
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند؛ فقط توجه داشته باشید که این گل بسیار حساس بوده و به هیچ وجه نباید در معرض گاز اتیلن که از میوه ها، سبزی ها، و مواد فاسد شده ی گل ها ساطع می شود قرار بگیرد.
● فریزیا
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، فقط باید دقت داشته باشید که این گل ها قرار گرفتن در آب همدما با اتاق را ترجیح می دهند. شکوفه های این گیاه مانند دندانه های شانه در امتداد یکدیگر قرار گرفته و از بزرگ به کوچک ردیف هستند. زمانی که شکوفه ها دوران نخست زندگی خود را طی می کنند و پیر می شوند، باید آنها را از ساقه جدا کنید تا گل همچنان جذابیت و زیبایی خود را حفظ کند.
● جربرا (ژرورا)
ساقه این گیاه به شدت نسبت به باکتری هایی که ساقه را مسدود می کنند حساس است. اگر ساقه هایشان مسدود شوند، سر گل حالت پژ مرده گرفته، خم شده، و به پایین متمایل می شود. برای طولانی تر شدن عمر این گیاه به صورت مکرر آب آن را عوض کرده و هر یک تا دو روز در میان به آن مکمل غذایی اضافه کنید. از آنجایی که این گل ها به شدت به گاز اتیلن و باکتری حساس هستند، سعی کنید گلدان را همیشه تمیز نگه داشته و در محیط خنک و پاک بگذارید.
● سنبل
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت و نگهداری از سایر گل ها در مورد این گل نیز صدق می کند، اما در ذهن داشته باشید که وقتی ساقه های آنها را می برید، نوعی شیره گیاهی آزاد می کند که عمر سایر گل ها را کاهش می دهد. برای جلوگیری از این امر پس از کوتاه کردن ساقه ها آنها را در یگ ظرف جداگانه قرار داده و پس از ۱۲ ساعت در کنار گل های دیگر بگذارید. در روش های گل آرایی به شیوه ی نوین گل سنبل را با پیاز و ریشه ی آن تزئیین می کنند. خاک را از روی ریشه گیاه می شویند تا از کثیف شدن آب جلوگیری شود.
● ادریس
این گیاه دارای شاخه های چوبی هستند. اگر شکوفه های این گل پیش از شکوفایی پلاسیده شدند، برای اینکه از خراب شدن کلی گیاه جلوگیری کنید، باید آنها را از ساقه جدا نمایید. زمانیکه ساقه ها را کوتاه می کنید می بایست حتماً به قسمت انتهایی آن فرم زاویه دار بدهید و حداقل برای یک ساعات آن را در آب ولرم قرار دهید. با این کار گل دو مرتبه جانی تازه میگیرد و آماده پیوستن به جمع گل های دیگر میشود. برای بدست آوردن بهترین نتیجه، میزان آب موجود در داخل گلدان را تا بالاترین حد افزایش دهید. این نوع گل را همچنین می توانید خشک کنید. برای اینکه گل ها هر چه زیباتر خشک شوند، آنها را سر و ته کرده و در مکانی گرم قرار دهید. البته رنگ گلبرگ ها به مرور زمان کمرنگ تر می شود اما گل های خشک شده را می توانید برای مدت زمانی در حدود ۹ ماه تا یک سال نگهداری کنید.
● زنبق
این گل هم دارای شکوفه های متعدد بسیار کوچکی می باشد که به مرور زمان شکوفا خواهند شد. این شکوفه ها در عرض ۲ روز شکوفا می شوند. شکوفه های زیبا و آبی رنگ این گل در کنار لاله و سوسن از جذابیت خاصی برخوردار می شوند. هر چند عمر کوتاهی دارند اما به گلدان ها زیبایی و جذابیت خاصی می بخشند. آب را تا بالاترین حد گلدان بریزید و از ایجاد باکتری در گلدان جلوگیری کنید. در گلدان در حدود ۳-۵ روز عمر می کنند.
● سوسن
گرده افشانی گل سوسن می تواند سبب ایجاد لکه بر روی لباس و مبلمان شود، به همین دلیل پیش از اینکه آن را با گل های دیگر در داخل گلدان قرار دهید، سعی کنید نرینگی آن را با دستمال به آرامی پا ک کنید. این کار را باید هر چند روز یک بار انجام دهید. کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و دقت داشته باشید که گل سوسن به راحتی پلاسیده شده و از بین می رود، به همین دلیل هنگامیکه آنها را در دست می گیرید باید مراقب باشید و آنها را به آرامی در دست بگیرید. شکوفه های این گل به ترتیب باز می شوند و شما می توانید گل هایی را که عمر خود را کرده اند و به ساقه ی اصلی نزدیک هستند را جدا کنید.
● لیزیانتوس
دارای شکوفه های پررنگ رزی شکل است که اگر از آن مراقبت مطلوب بعمل بیاید، برای مدت زمانی در حدود ۷ روز شاداب باقی خواهد ماند. بسیاری از شکوفه های باز نشده که دارای رنگ می باشند به طور کامل باز خواهند شد. ممکن است شکوفه های کوچک تر که بی رنگ هستند باز نشوند اما می توانند از شکوفه های دیگر محافظت کنند.
● گل صدتومانی
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و از قرار دادن این گل در زیر نور مستقیم خورشید خودداری کرده و آنرا در محلی خشک قرار دهید. گلفروش ها این گل ها را معمولاً زمانی که در دسته گل قرار می گیرند، به صورت غنچه می گذارند تا پس از چند روز غنچه هایش باز شوند. غنچه های تازه باز شده بسیار حساس بوده و به سرعت از بین می روند به همین دلیل به آنها فضای کافی داده و فقط در صورت لزوم آنها را حرکت دهید. با مراقبت مناسب در حدود ۷ روز نیز عمر خواهند کرد.
● رز
کلیه موارد ذکر شده برای مراقبت از گل و گیاه را که در بالا به آنها اشاره شده در مورد این گل نیز رعایت کنید و هر گونه گلبرگ بد رنگی را از آن جدا کنید. گلبرگ های پلاسیده و برگ هایی که زیر خط آب قرار داشتند را جدا کنید. برش مکرر ساقه ها سبب افزایش طول عمر رز می شود.
اگر احساس کردید که گل رز شما در حال پلاشیده شدن است، می توانید مجدداً آنها را تر و تازه و شاداب کنید. به این صورت که در حدود ۵ سانتی متر از انتهای ساقه ی آنرا جدا کنید. سپس وان یا ظرفشویی را از آب پر کرده و تمام گیاه را در آن فرو ببرید. اجازه دهید که گلبرگ ها برای ۲۰ تا ۶۰ دقیقه آب جذب کنند و بعد آنها را دو مرتبه داخل گلدان قرار دهید.
گل های رز در جای خنک عمر بیشتری خواهند داشت اما اگر می خواهید غنچه های آن زودتر باز شوند، آنها را به طور موقتی در جای گرم قرار دهید (البته نه در محیطی گرم تر از ۸۰ درجه ی فارنهایت).

زعفران Saffron

زعفران گرانقيمت ترين ادويه در جهان مي باشد، زعفران همان کلاله و يا پرچم قرمز رنگ گياه زعفران است، که حدود 130 عدد از آن 1 گرم ميشود. در حال حاضر زعفران به وسيله دست توليد و آماده ارايه به بازار مي گردد و اين شايد يکي از دلايل بالا بودن قيمت آن که بين 2 تا 10 دلار براي هر گرم باشد لازم به ذکر است که اين تنوع قيمت مربوط به فصل فروش، محل فروش و ... مي باشد.

زمان توليد اين گياه فصل پاييز است

---

توليد کنندگان و محل توليد Producer and Land of Cultivate

زعفران گياه بومي آسيا بوده و از اينجا به ديگر نقاط جهان برده شده است در حال حاضر بهترين زعفران را مي توان در ايران و هند يافت اما در نقاطي مانند اسپانيا، يونان، فرانسه و ترکيه نيز به صورت اصولي کشت و توليد مي شود.

---

طعم و عطر Flavour and Perfume

بو و طعم تند و قوي آن بعلاوه خوشبويي زياد آن جالب توجه مي باشد.

---

کاربرد Application

زعفران مقوّي است و غذا را خوشرنگ و خوشبو مي كند.

به علت رنگ جذاب و کيفيت آن در آرايشگري، رنگ رزي و يا رنگ آميزي لباس نيز استفاده مي شود.

جهت رنگ دهي به غذا ار آن استفاده مي شود، در واقع کاربرد و يا موارد مصرف اين ادويه را مي توان در تهيه وانيل، کيک، غذاهاي خوش رنگ، محصولات وابسته به شير، پنير زعفراني که حقيقتا طعم بسيار دلنشيني هم دارد و صدها نمونه ديگر همه و همه برگرفته از عطر و بوي اين گياه فوق العاده مي باشد.

رنگ آميزي لباس امپراتور و خانواده وي در چين به وسيله زعفران انجام مي شده است

شاهزادگان و خانواده هاي ثروتمند اروپايي نيز معمولا از لباس هاي ابريشمي رنگ شده توسط زعفران استفاده مي نموده اند.

بر اساس نوشته هاي موجود در موميايي هاي مصري استفاده از زعفران در آن دوران مشخص شده است.

رنگ دهي بالاي زعفران تا حدود 1 به 200000 نيز قابل توجه است.

دمكرده زعفران براي معده مفيد است و سرفه را هم مداوا مي كندو علاوه بر آن طعم دلنشين آن آرامشبخش مي باشد، شربت زعفران براي دريازدگي مفيد است و براي درمان جوش و كورك و پيشگيري از بيماري طاعون، در حد اعتدال در حال ناشتا مصرف مي شود. در انواع شربتها و بستني نيز مصرف دارد[1]. پيشينيان، از رنگ زعفران، براي نوشتن و نقاشي كردن بهره مي گرفته اند. در حاشيه بعضي سندهاي قديمي، هنوز هم نقاّشيهاي زعفراني بچشم مي خورد. دور قباله هاي ازدواجي كه از قديم باقي مانده همه جا داراي نقاشيهايي با رنگ زعفران است. در ضمن در آشهاي نذري، شله زرد و آش اُماج هم - علاوه بر غذاهاي روزانه و مهمانيها- از ساييده زعفران استفاده مي شود. شيريني سازي و رنگ آميزي كاغذ و ابريشم به كار مي رود[2]. زنان هندي در جنشهاي مذهبي، خال زعفران بر پيشاني مي گذارند.

---

[1] زعفران داراي مواد زيادي است از جمله: الف- اسانس، كه همان بوي خوش زعفران است. ب- كروسين يا مادّه رنگي زعفران. ج-هتروزيد تلخ، كه هضم غذا را در معده آسان مي كند.

[2] زعفران داراي(3/1 تا 5/7) درصد روغن است كه مصارف دارويي دارد. دم كرده حتي سه يا چهار تا زعفران مي تواند كساني را كه مبتلا به ادرارهاي متواليند مداوا كند. زعفران را به منظور صفاي چهره و تسكين كبد از غلبه صفرا نيز تجويز مي كنند. از طرفي براي فرونشاندن آماس چشم مفيد است و حواس آدمي را سرزنده مي كند. در زمانهاي دور زعفران را در كيسه كوچكي به گردن بيماران مبتلا به آبله مي آويختند و عقيده داشتند كه تاولهاي آبله را زودتر مي رساند و موجب تسكين خارش است.

كنترل حشرات و جوندگان و بند پايان موذي بعد از وقوع بلاهاي طبيعي:

تغييرات و دگرگوني طبيعت هميشه با تخريب ساختمانها ، مرگ، رنج و درماندگي،گسيختگي زندگي مردم ، بيماري و .... همراه است . زلزله ، طوفان ، سيل ، رانش زمين و .... از بلاهاي طبيعي ميباشند كه ويرانيهاي بسيار زياد پيامد آن است ضمن اينكه شرايط ويژه اي را ايجاد ميكنند و مردمي كه در چنين شرايطي قرار ميگيرند ناچارا"به سرپناه ، امكانات بهداشتي ، مواد غذايي ، پوشاك و مراقبتهاي پزشكي نياز دارند . بدنبال هر دگرگوني انواع بيماريهاي واگير و غير واگير به علت حضور عوامل بيماريزا در محل شيوع مي يابند كه بايستي در جهت كاهش آنها اقداماتي اساسي صورت گيرد .فعاليت و اقدامات بهداشتي براي جلوگيري و كنترل سريع بيماريها بعد از بلاهاي طبيعي امري اجتناب ناپذير است .

دوره فعال بلايا ممكنست از چند ثانيه تا چند روز بسته به نوع بلا به طول بيانجامد .

اولين اقدام عبارتست از :

نجات اشخاص مجروح ، تخليه و مراقبت از مجروحين ، يافتن و دفن جنازه افراد و لاشه حيوانات تلف شده و درصورت شكستگي لوله ها ، تعمير آنها.

بعد از وقوع بلايا نجات و مراقبت از قربانيان حادثه ، عمليات امداد كه شامل ايجاد سر پناه مناسب و كمپ هاي بهداشتي ، تامين آب سالم ، ايجاد توالتهاي بهداشتي ، تامين مواد غذايي و پزشك ، تعمير لوله هاي آب و گاز ، كابل برق و .... كنترل ناقلين و آموزش بهداشت به بازماندگان حادثه .

در اين راستا اقدامات بهداشت محيط در اولويت قرار دارد .

تامين آب سالم جهت جلوگيري از بيماريهايي نظير : اسهال ، اسهال خوني و ساير بيماريهاي انگلي الزامي است

ايجاد سرويسهاي بهداشتي مناسب با فاصله كافي از محل اسكان بازماندگان جهت جلوگيري از آلودگي منابع آب و خاك .

جلوگيري ازآلودگي مواد غذايي توسط گرد و خاك ، جلوگيري ازانتقال بيماريهاي انگلي و كاهش آلودگي غذا توسط مگس و ساير حشرات .

ايجاد مكانهاي جمع آوري و دفن زباله .

ايجاد مكانهاي دفن اجساد و لاشه حيوانات .

آموزش مردم بلا ديده جهت استفاده از تاسيسات بهداشتي و رعايت بهداشت فردي.

اقدام به سمپاشي اماكن جهت جلوگيري از پرورش و رشد حشرات موذي و جوندگان .

كنترل ناقلين و جوندگان براي كاهش احتمال بروز اپيدمي بيماريها .

نظر به تغيير و دگرگوني در محيط ، امكان تشديد فعاليت تعدادي از جانوران و بند پايان در منطقه وجود دارد كه در اين خصوص راهكارهايي جهت كنترل ناقلين ارائه ميشود:

كنترل پشه ها و مگسها

بعد از حوادث غير مترقبه و بلاهاي طبيعي تعادل محيط بهم خورده و تغييرات محوطه سبب ازدياد تعداد زيادي از دو بالان مزاحم از جمله پشه ها ميشود . شكستگي لوله ها ، راهيابي جريان آبهاي زير زميني به سطح زمين ، پر شدن گودال ها از آب ، فراهم شدن شرايط مساعد براي زيست و تكثير پشه ها ، در مدت زمان كوتاه سبب ازدياد پشه ها خواهد شد . پشه ها علاوه بر انتقال عوامل بيماريزايي مختلف با گزش خود آسايش و آرامش را از انسانها و ساير موجودات سلب مينمايند .

جهت كنترل پشه ها مواردي كه در شرايط اضطراري توصيه ميشود عبارت است از :

1 – توزيع دور كننده هاي شيميايي در اسرع وقت تا باز ماندگان حادثه را از گزش و مزاحمت حشرات و بند پايان محفوظ بدارد .

2 – توزيع پشه بندهاي آغشته به حشره كش.

3 – اقدامات محيطي برنامه ريزي و ساماندهي دقيق و انجام فعاليتهايي جهت كاهش و تغيير فاكتورهاي محيطي و بحداقل رساندن انتشار ناقلين و تقليل هر چه بيشتر تماس بين انسان ، ناقل و عامل بيماريزا بشرح زير:

1-3 - بازرسي محل اسكان و محيط اطراف براي تعيين محل زاد و ولد پشه ها

2-3 - زهكشي ، پر كردن چاله ها ، تسطيح زمين و تغيير وضع آبهاي جمع شده ، پوشاندن درب ظروف آب

3-3 - نصب تانكرهاي درب دار جهت استفاده مردم و كنترل شير آب و لوله هاي مربوطه جهت كاهش چكه آب

4 – انجام عمليات سمپاشي با استفاده از سموم بهداشتي

كنترل مگسـها

مگسها بعد از بلاهاي طبيعي در محل به وفور يافت ميشوند زيرا شرايط براي تكثير و زاد و ولد آنها فراهم ميباشد . وجود اجساد قربانيان و لاشه حيوانات ، راهيابي فاضلابها به سطوح باز ، تجمع زباله و عدم جمع آوري زباله سبب جلب مگسها مي شوند . مگسها بطور مكانيكي توانايي انتقال عوامل بيماريزا را دارند و در جوامع حادثه ديده سالمونلا ، شيگلا ، اشرشيا را به راحتي منتقل ميكنند .

جهت كنترل مگسها موارد زير توجه ميشود:

1 – استفاده از پشه بند

2 – پوشاندن ظروف و مواد غذايي با استفاده از كيسه هاي نايلون

3 – جمع آوري اجساد قربانيان حادثه و دفن آنها

4 – دفن بهداشتي زباله

5 – اختصاص محلهاي سر بسته جهت دفع فضولات جامد

6 – ايجاد توالتهاي بهداشتي

7 – انجام عمليات سمپاشي با استفاده از سموم بهداشتي و تكرار آنها بعد از 1 هفته


كنترل شپش

شپشها در شرايط غير مترقبه و اضطراري هنگامي كه تعداد زيادي از افراد مجبورند براي مدتي در يك محل غير بهداشتي زندگي كنند به وفور يافت ميشود . شپشها از راه تماس نزديك انتشار مي يابند . شپشها علاوه بر خونخواري مكرر كه باعث آزار ميشود بيماريهايي نظير تب راجعه اپيدميك و تيفوس را نيز منتقل ميكنند و در اين انتقال فقط شپش بدن نقش دارد . شپش سر با خونخواري ايجاد زخم در روي سر و امكان ورود باكتريها را فراهم آورده و ايجاد زخم ميكند .

براي كنترل شپشها در شرايط اضطراري ميتوان از راه كارهاي زير استفاده نمود :

1 - تعويض لباسها و ملحفه ها

2 – شستشو و جوشاندن لباسها در آب 60 درجه به مدت 10 تا 20 دقيقه و يا دماي كمتر و مدت شستشوي بيشتر

3 –در صورت دسترسي به آب استحمام ، شستشوي مكرر سر و بدن

4 – استفاده از گرد حشره كشهاي بهداشتي مانند پرمترين 5/0 -1% جهت مبارزه با شپش بدن و سر

5 – استفاده از شامپو پرمترين 1% جهت كنترل شپش سر

6 – در صورت نداشتن امكانات عدم استفاده از لباسهاي آلوده لااقل براي مدت 10 روز

7 – سمپاشي كمپ يا چادر با استفاده از حشره كشهاي بهداشتي

كنترل هيره (مايت ) مولد بيماري گال

يكي ديگر از بيماريهايي كه در زمانها و در محلهاي خاص بوجود مي آيد بيماري گال است كه توسط يك بند پا (مايت يا هيره ) به نام ساركوپت اسكابيئي ايجاد ميشود . با ورود و فعاليت اين هيره داخل پوست ، در نواحي مخصوص از بدن خارش شديد ايجاد ميشود كه علاوه بر خارش، محل خراشها هم راه ورودي براي باكتريهاي مختلف ميباشد كه عفونت ثانويه پيامد آن است . اين بيماري در جوامعي مشاهده ميشود كه تعداد زيادي از افراد مجبورند با هم در يك محل و تحت شرايط خاص زندگي كنند مانند زلزله ، سيل و ساير بلايا .

جهت درمان بيماري گال

1 – ماليدن كرم يا امولسيون 1% گامكسان بر روي بدن ، استفاده از بنزيل بنزوات 10% . داروهايي نظير ميتيگال نيز در صورت در دسترس بودن توصيه ميشود . يك بار درمان كافيست ولي اگر به ميزان كافي دارو در دسترس باشد 7-2 روز بعد تكرار شود .

2 – جوشاندن ملحفه ها و لباسها (عدم استفاده از ملحفه ها و لباسهاي زير آلوده لااقل براي يك هفته )

3 – سمپاشي كمپ يا چادر با استفاده از حشره كشهاي بهداشتي

كليه افراد اعم از آلوده يا سالم كه در يك محل زندگي ميكنند بايستي در يك زمان از مواد فوق استفاده نمايند تا بيماري كنترل شود .

مبارزه با جوندگان بعد از وقوع بلاياي طبيعي

دگرگوني در طبيعت ، تخريب اماكن ، زير و رو شدن زمين در اثر بلاهاي طبيعي امري اجتناب ناپذير است . در اثر وقوع اين حوادث ، محيط زندگي موجودات كه در حال تعادل طبيعي است بهم ميخورد در نتيجه تعدادي از موجودات كه در شرايط عادي و طبيعي در زير زمين زندگي ميكنند تغيير محيط داده به سطح زمين راه مي يابند و چون همه امكانات در سطح زمين برايشان مهيا ميباشد ، تغيير روش زندگي ميدهند . موشها از جمله حيواناتي هستند كه در اين شرايط به تعداد زياد در محلهاي تخريب شده مشاهده ميشوند . موشها طبق عادت بيولوژي و شرايط زيستي خود براي بدست آوردن مواد غذايي شبها از لانه خود خارج ميشوند ولي بعد از بلاياي طبيعي چون مواد غذايي در دسترس ميباشد براي تغذيه نيازي به زمان ندارند ، در اماكن روزها نيز مشاهده ميشوند .

خطرات ناشي از عدم جمع آوري صحيح و دفع زباله و باز تاب آن در ازدياد جوندگان ، حشرات و حيوانات ديگر بر هيچكس پوشيده نيست . وجود طعمه هاي خشك و مرطوب و پناهگاهها موجب طغيان آنها ميشوند .

موشها از نظر بهداشتي اهميت زيادي دارند و عامل تعدادي از بيماريها مانند لپتوسپيروز (يرقان هموراژيك)،تب ناشي از گاز گرفتگي موشها و در انتقال طاعون و .... نقش دارند.

با توجه به بيولوژي موشها و اينكه سريعا زاد و ولد كرده و جمعيت زيادي را بوجود ميآورند .

براي جلوگيري از بيماريهاي منتقله توسط آنها مبارزه بايستي در اولويت قرار گيرد ، موارد زير توصيه ميشود:

1- احداث كمپ و چادرها در سطوح بالاتر از زمين و دورتراز مناطق حادثه ديده كه ارتباط حيوانات و بند پايان كمتر شود .

2- ئجلوگيري از پراكنده شدن مواد غذايي در محيط و دور كردن مواد غذايي از دسترس موشها

3- دفع و دفن بهداشتي زباله كه تامين كننده غذاي موشها ميباشد

4- دفن اجساد و لاشه حيوانات براي جلوگيري از حمله حيوانات

5- لانه كوبي تا موشهايي كه در زير زمين هستند به راحتي خارج نشوند

6- تعميرلوله هاي آب و پر كردن گودالهاي آب (چون موشها نسبت به كم آبي حساس ميباشند )

7- پوشاندن فاضلاب روها چون پناهگاه موشها ميباشد .

8- بستن درب مخازن آب و ظروف محتوي مواد غذايي چون بيماريهايي مانند يرقان هموراژيك از طريق ادرار و فضله موش آلوده ايجاد ميشود

9- رعايت موازين بهداشت فردي

10- استفاده از طعمه هاي ضد انعقادي پس از جمع آوري زباله ها و انجام بهسازي محيط توصيه ميشود .

سبزي كاري در خانه:

مقدمه:

امروزه اين مسأله به اثبات رسيده كه بين رژيم غذايي افراد و سلامت آنها رابطه عميقي وجود دارد. سبزي‌ها از نظر دارا بودن انواع ويتامين‌ها، مواد معدني، مواد پروتئيني، مواد قندي و همچنين مقدار قابل توجهي سلولز كه باعث سهولت هضم غذا مي‌شود، نقش بسيار مهمي در تغذيه انسان ايفا مي‌كنند.

وجود حداقل 10 عنصر براي ادامه رشد و نمو بدن ضروري است كه بيشتر اين عناصر در سبزي‌ها يافت مي‌شوند. طي تحقيقات به عمل آمده توسط پزشكان و متخصصان تغذيه اين نتيجه حاصل شده كه بايد سبزيجات و ميوه جات 80درصدو مواد پروتئيني و قندي فقر 20درصد حجم كل غذاي افراد را تشكيل دهد.

بنابراين مي‌توان با اختصاص دادن بخشي از محوطه منزل به احداث باغچه براي سبزيجات هم سبزي تازه و بهداشتي توليد كرد و هم با اين عمل محوطه را از حالت بي‌روحي در آورده و در واقع با ايجاد يك نوع فضاي سبز به زيبايي منزل كمك نمود و در آخر اين كه گامي در جهت خود كفايي خانواده در اين زمينه برداشت.

در اين مقاله، سعي بر اين شده مزايا،‌خواص دارويي،‌ چگونگي مصرف غذايي و طرز كاشت، داشت و برداشت 11 سبزي عمده و مورد مصرف اغلب مردم تشريح گردد تا خواننده بتواند با دريافت اطلاعات لازم به صورت عملي اقدام به كاشت سبزي در منزل خود نمايد

1ـ تربچه

تربچه گياهي يكساله يا دو ساله (در سال دوم توليد بذر مي‌كند) است و جزو سبزي‌هاي فصل خنك مي‌باشد كه حساس به گرما است.

كاشت:

قبل از كاشت بايد زمين را با كود حيواني پوسيده تقويت و زير و رو كرد، كاشت تربچه نياز به زمين پوك و قوي دارد. افزايش آن با بذر است (بذر تربچه گرد و قرمز رنگ است كه تا 5 سال قوه‌ ناميه خود را حفظ مي‌كند) بذر را به صورت دست پاش يا رديفي در رديف‌هايي با فاصله 40-30 سانتي‌متر از هم مي‌كارند. در نواحي گرم، تربچه را از شهريور تا ارديبهشت و در نواحي سردسير از اسفند تا شهريور ماه مي‌كارند.

داشت:

به علت رشد سريع تربچه، لازم است در فصل بهار و تابستان هر 6 روز يك مرتبه زمين را آبياري كرد و در پاييز بايستي مرتباً فاصله رديف‌ها را وجين نمود، در غير اين صورت تربچه‌ها شروع به پوك شدن مي‌كنند و غيرقابل مصرف مي‌شوند.

برداشت:

با توجه به طول رشد كوتاه اين سبزي، حدود 40-20 روز بعد از كاشت بذر مي‌توان اين سبزي را برداشت نمود. تربچه بايد به موقع برداشت شود و اگر در اين مورد تأخير شود مرغوبيت خود را از دست مي‌دهد.

چگونگي مصرف غذايي:

از برگ و ريشه آن به عنوان سبزي خوردني به صورت خام استفاده مي‌شود. از تربچه در تهيه سالاد نيز استفاده مي‌گردد.

خواص درماني:

تربچه مقدار زيادي ويتامين A، B ، C دارد خوردن

ترب بعد از ناهار و شام باعث هضم غذا مي‌شود زيرا عمل روده‌ها را آسان مي‌كند، همچنين براي اين از بين بردن سنگ كليه مؤثر است. خوردن ترب براي افراد چاق مفيد و براي افراد كه پس از خوردن تخم مرغ احساس سنگيني مي‌كنند خوردن ترب توصيه مي‌شود.

خصوصیات گندم

• گندم ، گل آذین سنبله‌ای دارد. از هر گره آن معمولا یک سنبلچه متشکل از دو گلوم و سه گلچه بوجود می‌آید. گاهی تعداد گلچه‌ها به 9 هم می‌رسد. دانه گندم بین دو پوشش قاشق مانند به نامهای پوشک بیرونی (لما) و پوشک درونی (پائولا) قرار گرفته است. برگهای گندم مانند برگهای سایر غلات (به جز ذرت و ارزن) ، نازک و کم عرض بوده و زبانه‌های کوچکی دارند.
  
• 
  
• میوه گندم
  
• 
  
• میوه گندم با توجه به گونه آن ، 3 تا 10 میلیمتر طول و 3 تا 5 میلیمتر هم قطر دارد و شامل بخشهای زیر است.
  
• 
  
•     * گیاهک: یا رویان که تقریبا 5/2 درصد وزن دانه را تشکیل می‌دهد و سرشار از پروتئین و چربی است که این بخش را معمولا در تهیه آرد گندم جدا می‌کنند.
  
•     * سبوس: همان پوسته دانه است و تقریبا 14 درصد از وزن دانه را تشکیل می‌دهد. سبوس را هم همچون گیاهک در مرحله آرد سازی از دانه جدا می‌کنند و معمولا برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  
•     * آندوسپرم: حاوی مواد نشاسته‌ای دانه گندم است و تقریبا 83 تا 87 درصد از کل دانه را شامل می‌شود. آندوسپرم دارای دانه‌های نشاسته‌ای و مواد پروتئینی می‌باشد که دانه‌های نشاسته آن بوسیله گلوتن که یکی از پروتئینهای موجود در دانه است، بهم چسبیده‌اند. میزان گلوتن موجود در دانه بر حسب نوع و نژاد گندم تفاوت می‌کند.
  
• 
  
•       همین میزان گلوتن گندم است که مرغوبیت آن را تعیین می‌نماید. گندمهای قرمز سخت بهاره و پاییزه گلوتن بیشتری دارند و به همین دلیل ، ارزش تهیه نان از آنها بیشتر است. چون خمیر حاصل از آردی که از لحاظ گلوتن غنی است، به دلیل داشتن حالت کشدار ، قادر است که گازهای ناشی از تخمیر را بیشتر در خود نگهدارد و برای همین ، خمیر بهتر ورآمده و حجمش بیشتر می‌گردد.
  
• 
  
• آب و هوای مناسب برای رشد گندم
  
• 
  
• شرایط ایده‌آل برای رشد گندم ، آب و هوای خنک در دوره رشد رویشی ، آب و هوای معتدل در دوران تشکیل دانه و آب و هوای گرم و خشک در زمان برداشت محصول می‌باشد. بنابراین در مناطقی که زمستانهای سخت دارند، کشت گندم با مشکلاتی از قبیل سرما‌زدگی زمستانی مواجه می‌شود. البته باید بدانیم که گندم در برابر خشکی مقاومت چندانی ندارد و نمی‌تواند به مدت طولانی ، خشکی و کم آبی را تحمل نماید. اما قادر است خود را با شرایط خشک تا حدی تطبیق داده و با تشکیل یاخته‌های کوچکتر که در نهایت سبب تشکیل برگهای کوچک شده و در نتیجه روزنه‌ها کوچکتر می‌شود، سطح تعریق را کاهش دهد و از اثرات سوء کم آبی تا حدی محفوظ بماند.
  
• 
  
• انواع گندم
  
• 
  
• معمولا گندمها را به دو دسته کلی گندم بهاره و گندم پاییزه تقسیم بندی می‌کنند. این دو نوع علاوه بر آن که دانه‌هایشان از نظر رنگ ، بافت ، شکل و ... باهم فرق دارد شرایط رشد و نمو آنها نیز باهم تفاوت می‌کند. این دو نوع گندم را در دو زمان مختلف در سال کشت می‌نمایند. دانه گندم ، دارای شیاری است که در طول دانه قرار می‌گیرد. عمق این شیار در گندمهای پاییزه زیاد و در گندمهای بهاره کم است. طرفین این شیار در گندمهای بهاره گرد و در گندمهای پاییزه گوشه‌دار می‌باشد.
  
• 
  
• گندم بهاره
  
• 
  
• در اوایل بهار کاشته می‌شود. پس از جوانه زدن ، گیاه جوان در بهار و اوایل تابستان رشد نموده و محصول آن را تا اواخر تابستان برداشت می‌کنند. گندم بهاره را معمولا در نواحیی کشت می‌کنند که گندم پاییزه نمی‌تواند در برابر سرمای سخت زمستانی آن مناطق ، مقاومت نماید. البته میزان محصول‌دهی گندم پاییزه از بهاره بیشتر است. معمولا پس از تهیه بذر و زمانی که دمای خاک به یک درجه سانتیگراد بالای صفر رسید، گندم بهاره را می‌کارند.
  
• 
  
• اگر شرایط آب و هوایی اجازه دهد می‌توان گندم را زودتر هم کاشت تا دوره رشد آن طولانی‌تر شده و میزان محصول دهی آن بیشتر شود. گندم بهاره برای آن که به مرحله گلدهی برسد، باید به مدت طولانی در معرض هوای سرد قرار گیرد. اگر گندم پاییزه را در بهار بکارند، چون دوره سرما را پشت سر نمی‌گذارد، نمی‌تواند گل آذین خوبی تشکیل دهد.
  
• 
  
• گندم پاییزه
  
• 
  
• این نوع گندم در نیم کره شمالی ، در فصل پاییز موقعی که دمای خاک از 13 درجه سانتیگراد کمتر باشد کشت می شود. ابتدا بذر گندم پاییزه جوانه می‌زند. سپس در فصل زمستان ، گیاه به صورت گیاه جوان کوچکی باقی می‌ماند و با آغاز فصل بهار ، مجددا رشد و نمو خود را آغاز می‌کند. معمولا در یکی از ماههای خرداد ، تیر یا نهایتا مرداد ، دانه می‌رسد و آماده برداشت می‌شود. گندمهای پاییزه به نسبت گندمهای بهاره ریشه‌های عمیق‌تر و پرپشت‌تری دارند که تا 200 سانتیمتر در خاک نفوذ می‌کنند. این امر ناشی از آن است که گندمهای پاییزه فصل رشد طولانی‌تری دارند.
  
• 
  
• شرایط مناسب برای رشد گندم
  
• 
  
• خاک شنی و رسی عمیق با زهکشی خوب ، برای رشد گندم مناسب است. اصولا میزان عملکرد گندم در شرایط دیم (آبیاری با باران) ، در خاکهای ریز بافت بیشتر است. چون این قبیل خاکها قادرند آب را بهتر و به مدت طولانی‌تر در خود نگهدارند. اما در شرایط آبی (که کشاورز خود گیاه را آبیاری می‌کند) ، معمولا گندم زیاد تحت تأثیر بافت خاک خود قرار نمی‌گیرد. گندم هم مانند سایر گیاهان نمی‌تواند در خاک خشک جوانه بزند.
  
• 
  
• گندم بهاره به دلیل ذخیره شدن رطوبت زمستانی در خاک ، همواره رطوبت مورد نیاز خود را دارد. اما رطوبت خاک گندمهای پاییزه معمولا فرایند جوانه‌زنی را با مشکل مواجه می‌نماید. اگر برای جوانه زنی یا رشد اولیه جوانه ، خاک رطوبت کافی نداشته باشد بذرها ممکن است بپوسند یا در معرض صدمات ناشی از سرما قرار گیرند.
  
• 
  
• آفات و بیماریهای گیاه گندم
  
• 
  
• زنگ گندم
  
• 
  
• زنگ گندم را ، قارچی به نام Puccinia ایجاد می‌کند. مهم ترین بیماری گندم به شمار می‌رود که شامل زنگ ساقه ، زنگ برگ ، زنگ خطی و زنگ نواری می‌شود. شرایط محیطی مساعد برای ایجاد این نوع آفت ، آب و هوای گرم تا گرم مرطوب می‌باشد. تشکیل حفره‌های قرمز یا سیاه که حاوی اسپورهای تولید مثل در سطح ساقه ، برگ ، غلاف و ... از علائم این بیماری می‌باشند. این قارچها از کارآیی گیاه در مصرف آب می‌کاهند، بافتهای گیاه را تخریب می‌کنند و تعداد دانه‌های موجود در سنبله را مانند زمانی که گیاه به کمبود آب دچار شده، کاهش می‌دهند.
  
• 
  
• 
  
• 
  
• سیاهک گندم
  
• 
  
• سیاهک گندم یکی از بیماریهای قارچی گندم است که می‌تواند به صورت سیاهک آشکار ، سیاهک برگ ، سیاهک پنهان معمولی و ... ظاهر گردد. سیاهک پنهان ، مهم‌ترین و رایج‌ترین و در عین حال ، مخرب‌ترین نوع سیاهک است که خسارت زیادی مخصوصا به گندم پاییزه وارد می‌آورد.
  
• 
  
• پوسیدگی جوانه و ریشه
  
• 
  
• بیماریهایی هستند که قارچها آنها را بوجود می‌آورند. این بیماریها هم خسارات زیادی را به محصول گندم وارد می کنند. در گذشته ، ضدعفونی نمودن بذر با ترکیبات جیوه‌ای تا حدی از این بیماریها جلوگیری می‌نمود. اما امروزه اغلب از کاربامات و هگزا کلرو بنزن برای نابودی این بیماریها استفاده می‌کنند.
  
• 
  
• زمان برداشت محصول
  
• 
  
• زمان برداشت گندم تحت تأثیر عواملی از جمله بارندگی ، رطوبت نسبی ، دمای هوا و همچنین رسیدن دانه قرار می‌گیرد. برداشت گندم در ایران از اوایل بهار (در مناطق گرمسیری) آغاز شده و تا اواخر تابستان (در مناطق سردسیری) ادامه دارد. امروزه در سراسر جهان از وسایل مکانیکی خاصی برای برداشت گندم استفاده می‌نمایند، ولی هنوز هم گندم به طریق سنتی که کند و پر هزینه است، برداشت می‌شود. در روش سنتی ، بوته‌های گندم را از فاصله چند سانتی سطح خاک ، درو نموده و به صورت دسته‌های کوچک درمی‌آورند. سپس این دسته‌ها را به خرمنگاه منتقل نموده و طی مراحل خاصی می‌کوبند. زمان صحیح برداشت گندم ، وقتی است که رطوبت دانه بین 14 تا 16 درصد باشد.
  
• 
  
• موارد مصرف گندم مواد مغذی آن
  
• 
  
• برخلاف سایر غلات ، گندم را می‌توان از طرق مختلف از جمله در تهیه نان ، بیسکویت ، شیرینی ، کیک ، اسپاگتی ، ماکارونی و... مورد مصرف قرار داد. از گندم در صنایع کاغذ سازی، چسب سازی و همچنین در تهیه پودرهای لباسشویی هم استفاده می‌گردد. از سبوس و کاه آن نیز به عنوان خوراک دام استفاده می‌کنند. انواع مختلف گندم برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. مثلا گندمهای نرم بهاره یا پاییزه برای مصرف در صنایع بیسکویت سازی ، شیرینی‌پزی و کیک‌پزی مناسبند. در حالی که از گندمهای سخت پاییزه و بهاره در نانوایی استفاده بیشتری دارند
  

زراعت عمومي :

زراعت AGRONOMY  ريشه يوناني دارد واز دو لغت :

AGROS به معناي مزرعه و NOMUS  به معناي مديريت تشكيل شده است .

از نظر علمي AGRONOMIST  به شخصي اطلاق مي شود كه تحصيلات عالي دارد و از نظر تئوري مطالعاتي را انجام داده است تا بتواند به عنوان مشاور يا راهنما ي زارع انجام وظيفه كند .

  از ديدگاه علم زراعت براي افزايش توليد محصولات كشاورزي سه راه پيشنهاد شده است

1-    افزايش زمينهاي زير كشت

2-    افزايش محصول در واحد سطح

3-     افزايش محصول در واحد زمان

 

زراعت سطحي    EXTENSIVE FARMING زراعت فشرده     INTENSIVE FARMING

زراعت سطحي نوعي از زراعت است كه زارع تابع شرايط آب و هوايي است . بنابر اين نهاده هاي زيادي را مصرف نمي كند و سطح زير كشت را هم نمي تواند افزايش دهد .

 ولي نوعي زراعت فشرده : در اين نوع زراعت از نهاده هاي زيادي مانند بذر هاي اصلاح شده ، كودهاي شيميايي ، ماشين آلات و… استفاده مي كند تا بتواند حد اكثر عملكرد را در سطح بدست آورد .

 

(طبقه بندي گياهان زراعي  CROPS  )   

گياهان زراعي را مي توان از نظر شكل ظاهري يعني مورفولوژي  (گياه شناسي ظاهري ) طبقه بندي كرد .

ولي از نظر زراعت AGRONOMY    گياهان را بسته به مصرف يا نوع مصرف آنها تقسيم بندي مي كنيم . بايد در نظر داشت كه بعضي گياهان زراعي داراي مصارف زيادي هستند  بنابراين با توجه به موارد فوق مي توان دو نوع طبقه بندي را در نظر گرفت .

الف) طبقه بندي بر اساس هدف توليد :

1-    غلات  CEREALS  

شامل گندم  (WHEAT )  - جو ( BARLY ) – برنج ( RICE ) – ذرت ( CORN ) – چاودار *گندم (TRITICALE ) – چاودار ( WHEAT *RYE )

هدف نشاسته

2-حبوبات  LEGUMES

شامل نخود (PEA ) – عدس ( LENTILE ) –لوبيا ( BEAN( - S,DH )  ) –بادام زميني ( PEAHUT )

هدف تامين پروتئن گياهي است .

3-گياهان علوفه أي    FODELER CROPS

اين گياهان به صورت تازه خشك يا سيلو شده به مصرف دام مي رسد .

ذرت علوفه أي  FOLEDER  CRON   : 

مشخصات : تراكم بالا دارد .زمان برداشت آن وقتي است كه رطوبت دانه 6۰٪   است

   ALFALFA  يونجه.-      CLOVER  شبدر

4-گيا هان ريشه أي ROOTY OR RADICAL CROPS                                              

اين گيا هان داراي ريشه غده أي شكل هستند .شاخص تر ين آن گياه چغندر  suger beer است .

 

5-گيا هان فيبري يا ليفي      FIBEROUS CROPS

 COTTEN    =    كتان           KENAF  =   كنف

 FLAX  =  پنبه   الياف در دانه يا كپسول   JOKE  =  شبيه كنف    الياف آن در ساقه است   SISAL(AGAVE )    خنجري : الياف آن در برك است

6-گياهان غده أي GLANDIFORM /CROPS    

   POTATO /POMATO      : زير زمين سيب زميني و   روي زمين گو جه

7-گياهان داروي:  MEDICINAL  /C

MATRICARIA   =  بابونه     MILFOILE =گياها ن بومادران

  WHITE POPPY =    خشخاش سفيد

8-گياهان قندي  SUGAR/C  

 SUGAR CANE     /نيشكر        SUGAR BEET/      چقندر  هدف =توليد قند

9-گياهان تدخيني  SMOKING   

 SMOKING =/ TANBACCO =   تنباكو           HEMP =  شاهدانه. گراس

NOROOTIC  =/ TEA   =   چاي       COFFEE   =   كافينئن . قهوه

10- گياهان روغني  OIL CROPS  

 SUN FLOWER =    آفتا بگردان   -    SOFFLOWER    = گلرنگ

  OLIVE  =    زيتون-          SESAME   = كنجد

  PEAHUT    =   با دام زميني

ب-طبقه بندي بر اساس هدف خاص :

1-گياهان پوششي    COVER CROPS

اين گياهان براي پوشش و حفاظت خاك در برابر  ( EROSION)  فر سايش كشت مي شودو درهمان زماني كه سبز هستند (گلدهي) به خاك برگردانده مي شود.مثل شبدرو يونجه

2-گياهان مكمل      COMPLEMENTALY/C

اين گياهان جهت حاصلخيزي  خاك همراه با محصول درجه يك كاشته مي شود ودر درجه دوم اهميت قرار دارد .مانند كاشت لوبياي روغني همراه با ذرت

3-گياهان سيلويي  SILAGE /C

 اين گياهان به صورت سبز برداشت مي شود و پس از سيلو شدن   وگذراندن مرحله تخمير به مصرف دام مي رسد  مثل گياه ذرت علوفه أي و ذرت خوشه أي   sorghom )  )

4-    گياهان تقويت كننده يا اصلاح كننده : SOIL CODITIONER /C

اين گياهان جهت اصلاح يا تقويت خاك كاشته مي شوند مانند چغندر علوفه أي  (خاك را نرم مي كند ) و شبدر علوفه أي ( نمك و شوري خاك را مي گيرند )

5- گياهان همراه   CYNERGIC /C 

اين گياهان  گياهان يك ساله (ANNUL ) هستند كه همراه گياهان چند ساله   PERENNIAL) )كاشته مي شوند  مثل : جو (يكساله ) همراه با يونجه  (چند ساله )

6-    نباتات غله اي  TRAPPING  /C 

برخي گياهان تيره حبوبات  LEGOMINO SE /C     مانند باقلا  چنانچه در زميني كاشته شوند به علت ترشح يك سري مواد از ريشه قادر به كنترل يك نوع آفت   كه به سيستم ريشه أي گياهان خسارت مي زند به نام (nematode )  است .

در كاشت چغندر قند اگر تناوب را رعايت نكنيم آفت nematod    افزايش مي يابد .

محمد قاسم حیدری : بر گرفته از کتاب زراعت عمومی