فرهنگ لغات شیمی مواد غذایی

Amino acids (آمینو اسید ها): ترکیباتی که شامل کربن، هیدروژن، نیتروژن و گاهآ گوگردند و مونومر برای تشکیل پپتید ها و پروتئین ها هستند. آمینو اسید ها ساختار پایه ای دارند که دارای

گروه آمین (NH₂) و گروه کربوکسیل (COOH) متصل به یک اتم کربن هستند. در بدن ۲۰ نوع آمینو اسید وجود دارد.

Amylase (آمیلاز): نوعی آنزیم پروتئین در بزاق دهان است که نشاسته را تجزیه میکند.

Antioxidant (آنتی اکسیدان): ماده ای که مانع اکسیداسیون میشود و یا آن را کندتر میکند. بازدارنده ی واکنشهایی که اکسیژن عامل اصلی آنهاست. غالبآ به عنوان نگه دارنده مواد غذایی استفاده میشود.

Carbohydrate (کربوهیدرات): ترکیبات شامل کربن و آب. بیشترین شمار ترکیبات حاوی کربن را کربوهیدراتها تشکیل میدهند. تقریبآ سه چهارم وزن خشک گیاهان را تشکیل میدهند. محصولات فتوسنتز هستند. برای مثال: گلوکز، ساکارز = قند سفره (Table Sugar) نشاسته و سلولز.

Casein (کازئین): پروتئینی در شیر.

Coagulation (کواگولاسیون): تبدیل مایع به یک توده عسلی یا جامد (لخته شدن).

Denatured (دناتوره): خارج شده از حالت طبیعی. در یک پروتئین دناتوره ویژگی ها و خواص آن از طریق های مختلف تغییر میکند نظیر: حرارت، مواد شیمیایی، واکنشهای آنزیمی که باعث از بین رفتن فعالیتهای زیستی پروتئین میشوِد.

Digestion (هضم): تجزیه ی شیمیایی ترکیبات بزرگ مواد غذایی به ملکولهای کوچکتری که قابلیت جذب توسط روده در انسان و جانوران دارد. ملکولهای کوچکتر غذا به خون میروند و توسط سلولها برای ساختن سایر ترکیبات یا تولید انرژی مورد نیاز بدن استفاده میشوند. عمل هضم از دهان آغاز میشود. آمیلاز موجود در بزاق نشاسته را به قند های ساده تبدیل میکند. هضم همچنین شامل هیدرولیز پروتئین به آمینو اسیدها است.

Emulsion (امولسیون): حالتی که دو مایع کنار هم قرار میگیرند ولی در هم حل نمیشوند. روغن و آب معمولترین مثال برای امولسین هستند و شیر نیز یک امولسیون سرشیر در آب است. امولسیون ها در مواد غذایی که آب و روغن دارند بسیار مهمند. مثل مایونز یا مارگارین. این محصولات برای پایدار ماندن امولسیون ها نیاز به امولسیفایر (امولسیون کننده) دارند.

Enzymatic browning (قهوه ای شدن آنزیمی): فرآیندی شیمیایی در بافتهای میوه ها و سبزیجاتی که در معرض اکسیژن قرار میگیرند و منجر به قهوه ای شدن آنها میشود. این فرآیند توسط آنزیم پلی فنل اکسیداز کاتالیز میشود.

Enzymes (آنزیم): کاتالیستهای پروتئینی که فرآیندهای شیمیایی مخصوص را در سیستمهای زنده (گیاهان و جانوران) کنترل میکنند آنزیم ها در غلظتهای محدود فعالند.

Ester bonds (پیوندهای استری): پیوندهای بین اسیدهای چرب و ملکولهای گلیسرول.

Fatty acid (اسید چرب): واحدهای ساختاری چربی ها که اتمهای هیدروژن متصل به زنجیره ی کربنی دارد و یک اکسیژن شامل گروه کربونیل(C=O-) اسیدهای چرب. در تمام سلولهای بدن انسان وجود دارند.

Glycerol (گلیسرول): استقامت ملکولهای اسید چرب.

Glucose (گلوکز): یک قند منفرد (C₆H₁₂O₆) و منبع اولیه ی انرژی برای تمام پستانداران و بسیاری از گیاهان. گلوکز همچنین با نامهای دکستروز و Grape Sugar و Corn Sugar نیز خوانده میشود. گلوکز تقریبا نصف قند سفره (ساکارز) شیرینی دارد.

Hormones (هورمون): موادی که میتوانند روی عمل آنزیم، متابولیسم و فیزیولوژی بدن تاثیرگذار باشند.

Insoluble (غیر محلول): ماده ای که توانایی حل شدن ندارد.. چربی ها در آب غیر محلول اند از طرفی قند در آب محلول است مگر اینکه بیشتر از مقداری که حجم مشخصی از آب توانایی حل کردن آن را داشته باشد به آن اضافه شود. که در این حالت حلال اشباع شده است.

Lecithin (لسیتین): ماده ی امولسیون کننده ای که در تخم مرغ و سویا وجود دارد.

Lipids (لیپید): ترکیباتی معمول از اسید های چرب و گلیسرول. لیپید ها موثرترین منبع سوخت در موجودات زنده هستند. لیپید های غذا به دو دسته تقسیم میشوند ۱) چربی ها: که معمولا از منابع حیوانی به دست می آیند و در دمای اتاق جامدند و ۲) روغن ها: که معمولا از منابع گیاهی به دست می آیند و در دمای اتاق مایع اند. نوع دیگری از لیپید ها کلسترول است. کلسترول ترکیب استرولی است که توسط حیوانات ساخته میشود و برای ساختن هورمونهای استروئیدی مشخصی در بدن به کار میرود. کلسترول در گیاهان یافت نمیشود.

Melanin (ملانین): گروهی از رنگدانه های قهوه ای یا سیاه که در گیاهان و حیوانات وجود دارد.

Organic (آلی): مربوط به شاخه ای از شیمی که با ترکیبات کربنی سرو کار دارد. از آنجاییکه تمام موجودات زنده کربن دارند بنابراین آلی محسوب میشوند ترکیبات کربن دار غیر آلی در آزمایشگاه ساخته میشوند.

Peptide bonds (پیوند های پپتیدی): پیوندهایی که بین دو ملکول آمینو اسید تشکیل میشوند.

Photosynthesis (فتوسنتز): روندی که طی آن گیاه آب و دی اکسید کربن را برای تولید یک قند ساده (گلوکز) و اکسیژن استفاده میکند. گیاهان قند اضافی را به صورت نشاسته ذخیره میکنند.

Polymers (پلیمر): شامل ده مونومر یا بیشتر. نشاسته پلیمری است که از مونومرهای گلوکز تشکیل شده است. یک پروتئین پلیمری از آمینو اسید ها است.

Polyphenol oxidase (پلی فنل اکسیداز): آنزیمی دارای مس که فنلاز هم نامیده میشود. و اکسیداسیون ترکیبات فنلی را که در بافتهای گیاهی وجود دارند کاتالیز میکند. برای مثال این آنزیم فرآیند قهوه ای شدن قاچ بریده شده ی سیب را سرعت میبخشد.

Polyunsaturated : اسید چربهایی که دارای چندین باند دوگانه اند.

Proteins (پروتئین): پلیمر های پیچیده ای که از مونومرهای آمینو اسید تشکیل شده اند. چند مثال برای پروتئین: ماهیچه، مو، پوست، هورمون ها و آنزیم ها.

Rennin (رنین): آنزیمی که برای تولید پنیر استفاده میشود.

Shortening (شورتنینگ): حالت متبلور چربی جامد.

Soluble (محلول): ماده ای که توانایی حل شدن دارد. گاز ها یا جامداتی که حل میشوند ماده ی حل شونده نامیده میشوند و مایعی که آنها را در خود حل میکند حلال نامیده میشود. مواد مشابه عموما در حلال مشابه حل میشوند.

Starch (نشاسته): پلیمری از گلوکز نشاسته یک کربوهیدرات پیچیده ای است که در گیاهان سبز یافت میشود و منبع مهم انرژِی برای انسان و جانوران است. در طول روز گیاهان سبز انرژی را از طریق برگرداندن گلوکز به نشاسته ذخیره میکنند و در شب گیاهان با برگرداندن نشاسته به گلوکز باعث رشد میشوند.

Triacylglycerol (تری آسیل گلیسرول): ترکیبی لیپیدی که شامل سه اسید چرب متصل به یک ملکول گلیسرول است. این ترکیب یک منبع مهم انرژی برای بدن انسان است.

Vegetable oils (روغن گیاهی): از گیاهانی نظیر ذرت یا سویا به دست می آید و منبع مهم چربی های غیر اشباع است.

نگهداری از گیاهان آپارتمانی

گیاهان گلدانی، تزئین زنده و زیبای خانه هستند و هر کسی با دانستن نیازهای ابتدایی این گیاهان که شامل نور، آب و غذا است، میتواند از آنها نگهداری کند و از این کار بسیار لذت ببرد. نور نور نخستین نیاز یک گیاه است. گیاهان غذای خود را از طریق فوتوسنتز و در نور خورشید تهیه میکنند. البته گیاهان متفاوت به میزانهای مختلفی از نور نیاز دارند. همواره باید هنگام تهیه یک گیاه، درباره نوع نوری که به آن نیاز دارد سوال کنید. نوع نور مورد نیاز گیاهان به سه دسته تقسیم میشود: • نور مستقیم - در این حالت نور خورشید بدون هیچ مانعی مستقیما با گیاه برخورد میکند. • نور غیر مستقیم - در این حالت نور خورشید فضای اتاق را روشن میکند و به گیاه میرسد اما مستقیم بر روی آن نمیتابد. • نور پخش شده یا فیلتر شده - نور در این حالت از یک واسطه مانند پرده نازک یا صفحه ای مانند شیشه مات عبور میکند و سپس به گیاه میرسد. بسادگی با کمک یک مداد می توانید رطوبت خاک را اندازه بگیرید. آب شما میتوانید یک مداد را در خاک گلدان فرو برده و با امتحان سر آن از نمناک بودن خاک مطمئن شوید. گاهی یک باغبان میتواند از با آبیاری بیش از حد و از روی محبت گیاهی را بکشد. این یکی از شایعترین اشتباهات در زمینه نگهداری از گیاهان خانگی است. خاک هر گیاه در فاصله دو آبیاری به میزان خاصی رطوبت نیاز دارد. بعضی از آنها باید خاکی دائما مرطوب داشته باشند و بعضی باید در این فاصله کاملا خشک شوند. این هم سوالی است که پاسخ آنرا باید از فروشنده و یا شخصی وارد به باغبانی بپرسید. چند نکته مهم در آبیاری: • در فاصله دو آبیاری میزان رطوبت خاک را به کمک یک چوب، مداد یا حتا انگشت خود اندازه بگیرید. چوب یا انگشت خود را در زیر لایه رویی خاک فرو کنید تا از میزان نم آن مطلع شوید. • بهترین وسیله آبیاری، آب پاش است و آبیاری باید در اطراف ساقه انجام شود. • گیاه را طوری آبیاری کنید که اضافه آب از سوراخ زیر گلدان خارج شود. • از آب ولرم یا گرم استفاده کنید زیرا آب سرد موجب وارد شدن شوک به ریشه ها شده و به آنها صدمه میزند. • پس از آبیاری با اسپری کردن آب به شاخ و برگها برای گیاه محیطی مرطوب ایجاد کنید. • بعضی از انواع گلدانهای تزئینی فاقد روزنه خروج آب هستند. شما میتوانید گیاه خود را در ظرفی کوچکتر و دارای روزنه، قرار داده و سپس آنرا در گلدان مورد نظر خود قرار دهید.اما به یاد داشته باشید که گلدلن کوچکتر را به کمک چند تکه سنگریزه یا پایه، طوری قرار دهید که کف آن مماس با سطح زیرین ظرف تزئینی نباشد و راه برای خروج آب اضافه باز باشد. غذا گیاهان نیازهای خاص غذایی دارند و در اینجا هم، زیاده روی در تغذیه گیاه، آنرا از بین میبرد. غذای گیاهان یا کودهای شیمیایی، در سه شکل کلی عرضه میشود: • حلال در آب - که شامل پودر یا مایعی است که با آب رقیق شده و بر روی گیاه یا خاک آن ریخته میشود. • غذای جامد میخی شکل - این نوع کود به شکل میخ یا کپسولهایی فشرده است که در خاک فرو برده میشود و به تدریج مواد غذایی را آزاد میکند. • کود دانه ای - این کود که به شکل دانه های ریز ساخته میشود بر روی خاک اطراف ساقه پاشیده میشود و کم کم همراه با آب به داخل خاک نفوذ پیدا میکند. هنگام تعویض گلدان آنرا یک سایز بزرگتر انتخاب کنید. تعویض گلدان هنگامی که شاخ و برگ یک گیاه بیش از حد سنگین شود یا اینکه ریشه های آن از روزنه خروج آب بیرون بزنند، زمان تعویض گلدان فرا رسیده است. گیاه خود را به گلدانی که تنها کمی از گلدان قبلی بزرگتر است منتقل کنید. هنگامی که گیاهی را از گلدان خارج میکنید، گلدان را با یک دست نگه دارید و با دست دیگر محکم ساقه ها را نگه دارید و گیاه را به آرامی بیرون بکشید. هنگام تعویض گلدان، گیاه را با یک دست و گلدان را با دست دیگر بگیرید. چند نکته برای تعویض گلدان • همیشه گلدان یا ظرفی را انتخاب کنید که دارای روزنه خروج آب باشد. • قرار دادن یک تکه توری بر روی روزنه خروج آب، موجب میشود که خاک هنگام آبیاری از ته گلدان خارج نشود. • برای گلدانهای خود همیشه از خاک مخصوص گیاهان آپارتمانی استفاده کنید و آنها را با خاک باغچه پر نکنید. • قبل از ریختن خاک گلدان در اطراف گیاه، آنرا مرطوب کنید. • در ابتدا مقداری خاک و ماسه در ته گلدان بریزید و آنرا خوب به پایین فشار دهید، گیاه را با احتیاط از گلدان قبلی خارج کنید، خاک اطراف یشه های آنرا بتکانید تا ریشه ها بتوانند به خوبی پخش شوند. گیاه را در گلدان جدید قرار داده و آنرا کاملا از خاک پر کنید، اطراف آنرا خوب فشار داده و محکم کنید و گیاه را کاملا آبیاری نمایید. • اگر پس از تعویض گلدان، برگهای پایینی گیاه قهوه ای رنگ شدند، نگران نشوید و آنها را پس از خشک شدن به آرامی جدا کنید. • پس از تعویض گلدان، آنرا با توجه به نیاز گیاه در محل مناسبی قرار دهید. بر گرفته از سایت:http://alonefarmer.blogfa.com/

انواع گلهای آپارتمانی

( نوسنده : محمد قاسم حیدری)

دوستان نهایت گرامی امید وارم این مطلب مفید واقع شود، این گلها برای تزیین آپارتمان های شما با گل زندگی کنید.

1نام فارسی : آرالیا

فارسي اصيل : ندارد

نام علمی : Aralia

خانواده : Araliaceae

نام انگلیسی : Fatsia

گياهي متعقل به خانواده «آرالياسه» برگها شبيه پاپيتال و پنجه‌اي با هفت بريدگي عميق، هميشه سبز، با رنگ سبز روشن و براق، سريع‌الرشد و ارزان و نگهداري آن ساده است، در بعضي كتب، آن را به نام «فاتسياژايونيكا» مي‌شناسند، برگها نسبت به ماده براق كننده شيميايي حساس هستند، در اواسط تابستان گلهاي سفيد ريز به صورت خوشه ظاهر مي‌گردند.
آرالياي برگ درشت يا آرالياي چناري، فرم نسبتاً درختچه‌اي، ساقه سبز و قطور و برگ‌هاي درشت و شبيه برگ چنار دارد. بسيار مناسب سالن‌ها و اماكن سرد مي‌باشد.


گياه ديگر آرالياي الگاتيسما يا آرالياي پنجه طلايي است که برگ‌هاي ظريف، کشيده و بسيار باريک دارد. رنگ برگ‌هاي آن قهوه‌اي تا قرمز مايل به قهوه‌اي است که منظره چتر را براي گياه فراهم مي‌کند و از گياهان بسيار زيباي آپارتماني است. اين گياه شرايط بهتر و مناسب‌تري را نسبت به‌ آرالياي چتري نياز دارد.

نیازهای اکولوژیکی :

نور: اگر چه مكانهاي پر نور را ترجيح مي‌دهد ولي در نيم سايه و نيم آفتاب قابل نگهداري است.

حرارت : مقاوم به تغييرات درجه حرارت، قابليت تحمل زيادي دارد و درجه حرارت صفر تا 21 درجه سانتيگراد به رشد خود ادامه مي‌دهد.

آبیاری : متوسط، خاك را در تابستان هميشه مرطوب نگهداريد در تابستان هفته‌اي 2 بار و در زمستان هفته‌اي يكبار به آبياري احتياج دارد.

رطوبت : در تابستان هر روز و در زمستان دو بار در هفته احتياج به غبار پاشي دارد، گياه شديداً رطوبت
دوست است.

اسیدیته : 8-7 قلیایی

طرز تکثیر : کاشت بذر در اوایل بهار در حرارت 13-10 درجه- قلمه از پاجوشهای ساقه در اوایل بهار-تکثیر آرالیا چناری قلمه‌هاي نيمه خشبي ساقه در سيستم ميست و يا فاقد سيستم ميست با درجه حرارت 20 تا 25 درجه سانتي‌گراد
تکثير آرالیا پنجه طلایی بوسيله قلمه‌هاي نيمه خشبي ساقه صورت مي‌گيرد و بهتر است که تکثير آن در محيط‌ حاوي هورمون‌هاي ريشه زا انجام گيرد.

میزان کود مورد نیاز : gr 3 در لیتر هر 2 هفته یکبار از فروردین تا مهر

خاک مورد نیاز : خاک جنگلی یا مخلوطی از خاک باغچه و خاک برگ و کمی ماسه
تعويض گلدان : هر سال با شروع فصل رشد گلدان را فقط با يك اندازه بزرگتر تعويض نماييد، گياه دوست دارد ريشه‌هايش نزديك بهم باشد از گلدان خيلي بزرگ استفاده نگنيد. چنانچه شاخه‌ها دراز و منحرف و فاصله برگها زياد باشد پس از تعويض گلدان احتمال دارد انتهاي شاخه‌ها بشكند، محل قطع شده را با گرد گوگرد ضد عفوني كنيد.
تميز نمودن برگها : برگها باندازه كافي پهن هستند كه بتوان با پارچه يا اسفنج مرطوب آنها را تميز نمود، از مواد براق كننده شيميائي استفاده نكنيد:‌ در صورت تمايل هر 6 هفته يكبار

عوارض و درمان :
ساقه دراز وضعيت و فاصله بين دو برگ زياد است : خيلي گرم است گياه را به محل خنك ‌تر و مملو از اكسيژن منتقل نماييد، غبار پاشي با آب ولرم و سبك فراموش نفرمائيد.
برگها در بعضي از واريته‌هاي آراليا ابلق و داراي لكه‌هاي سفيد كرمي در متن سبز است، واريته‌هاي ابلق نسبت به برگ سبزها رشد كمتري دارند.
گياه خود را انداخته است : آبياري زياد از اندازه و خاك گلدان باتلاقي شده است، اجازه دهيد سطح خاك بين دو آبياري خشك شود سپس آبياري كنيد، ته گلدان با آب زير گلداني در تماس نباشد، زهكش را بازديد نماييد.
برگهاي جوان سياه رنگند : يخ زدگي عامل ان است و گياه در هنگام شب پشت پرده پنجره و در تماس با شيشه بوده است برگهاي صدمه ديده را حذف و گلدان را به محل گرمتري منتقل نمائيد.
برگها رنگ پريده هستند : كمبود مواد غذايي خاك عامل آن است، هر دو هفته يكبار طبق دستور گياه را تغذيه مصنوعي نمائيد.
برگها به طرف پايين خم مي‌شوند : هوا گرم و خشك است، غبار پاشي هفته‌اي دو بار در زمستان و هر روز در تابستان را فراموش نفرمائيد.
برگها سقوط مي‌كنند: گياه خيلي تشنه است گلدان را بمدت 5 دقيقه درون تشت پر از آب قرار دهيد، غبار پاشي روزانه در تابستان فراموش نكنيد.
اگر چه تغذيه مصنوعي انجام شده ولي تعداد برگهاي جوان خيلي كم است : گلدان خيلي بزرگ است گياه بجاي توليد برگ به حجم ريشه‌هاي خود افزوده است، پس از دو سال گلدان جديد را فقط يك درجه بزرگتر انتخاب كنيد.
برگها بد شكل و چسبناك و حشرات سبز رنگي روي آنها به چشم مي‌خورند: هفته‌اي يكبار با سم حشره‌كش نفوذي طبق دستور سمپاشي نماييد تا علايم برطرف گردند.
برگها زرد رنگ و سطح زيرين آنها پر از تار عنكبوت است: عارضه مربوط به حمله كنه‌هاي قرمز ريز است، با سم كنه كش هر چهارده روز يكبار طبق دستور سمپاشي نمائيد، غبار پاشي در كاهش آفت موثر است.

نام فارسی رایج: کاج مطبق

فارسي اصيل : كپي ناژ (كپي = ميمون +ناژ = كاج) اشاره به معني ريشه نام لاتين آن

نام علمی : Araucaria excelsa

خانواده : اشکوبیان Araucariaceae

نام انگلیسی : Norfolk Island pine زیستگاه اصلی : جزیره نورفولک استرالیا

نوعی کاج سوزنی است ، اشکوبیان درختان همیشه‌سبزی هستند راسته کاجیان (Pinales)، رده ناژویان (Pinopsida)، دستهٔ مَخروطیان (Coniferae یا Pinophyta).
کاج مطبق گياهي با شاخه‌هاي طبقه طبقه شده و کاملاً منظم است. نهال‌هاي يك ساله و دو ساله اين گياه در گلخانه پرورش داده شده داراي قلمه‌هاي يكسان است. رشد كاج مطبق بسيار كند و هر سال يك طبقه و يا حداكثر دو طبقه بر طبقات خود مي‌افزاد

نیازهای اکولوژیکی :

نور: متوسط (اگرچه سايه را تحمل مي‌كند ولي نزديك به پنجره با نور ملايم نگهداري كنيد البته قابليت نگهداري در آفتاب را نيز دارد كه بهتر است در بهار و تابستان آنرا در خارج از آپارتمان نگهداري كنيد. در نور كامل بدون تابش آفتاب سبزتر مي‌ماند ولي در آفتاب بهتر رشد مي‌كند. هر چند وقت يك‌بار آنرا 180 درجه بچرخانيد تا به طرف نور منحرف نشود).

حرارت : متوسط ( قابليت تحمل همه دما‌ها را دارد به همين دليل مي‌توان آنرا در داخل يا خارج از آپارتمان نگهداري كرد. (به عنوان گياه باغچه‌اي و آپارتماني كاربرد دارد). نوسان‌هاي حرارتي براي
گياه خيلي مناسب نيست.


آبیاری : متوسط رطوبت : زیاد تا متوسط اسیدیته : 6 کمی اسیدی


طرز تکثیر : قلمه سر شاخه در حرارت 16-13 بذر در بهار در درجه 13-10
قلمه باید از انتها ی ساقه گیاه باشد در غیر اینصورت گیاه حاصل کج در می‌آید. نکته: در نوک این کاج ساقه فوقانی قرار دارد که به صورت عمودی و رو به بالا است. اگر این ساقه آسیب ببیند و یا قطع شود برابر است با از بین رفتن کامل گیاه. پس بسیار مراقب این قسمت از گیاه باشید

میزان کود مورد نیاز : gr 2 در لیتر هر سه هفته یکبار از فروردین تا شهریور

خاک مورد نیاز : مخلوطی از دو قسمت خاکبرگ یک قسمت تورب و یک قسمت ماسه

تعويض گلدان: قبل ازاينكه ارتفاع گياه به يك متر برسد هر سال گلدان را با يك درجه بزرگتر تعويض نماييد پس از آن سطح گلدان را با آرامي خارج و با خاك كمپوست نو تعويض نماييد

تميز نمودن برگها: غبار پاشي با آبفشان در اين خصوص كافي است، از مواد براق كننده شيميايي استفاده نكنيد. زيبايي اين گیاه در داشتن برگهاي سوزني شفاف در طبقات و محيط جانبي تنه اصلي است براي اين منظور سعي كنيد از دستمالي كردن برگهاي سوزني و استفاده از مواد براق كننده جلوگيري و با آب فشان رطوبت گياه را تامين نماييد
هرس : شاخه‌هاي خشك پاييني را تا انتها قطع كنيد. پودر گوگرد و روغن وازلين به محل قطع بماليد.
عوارض و درمان :
رشد گياه متوقف شده است: ريشه‌ها را بازديد كنيد اگر متراكم شده‌اند زمان تعويض گلدان فرا رسيده است.
زخمهاي سفيد پنبه‌اي شكل و سفيد رنگ در قاعده برگها تشكيل شده است: حشره آفت باعث اين نارسايي است هر 14 روز يكبار با سم حشره‌كش طبق دستور سمپاشي كنيد و يا با پنبه آغشته محلول به سم روي شاخه بماليد.
برگها متمايل به سفيدي هستند: اشعه مسقتيم آفتاب مخصوصاً از پشت شيشه عامل آن است گياه را به محلي با نور غير مستقيم انتقال دهيد.
برگها سبز هستند ولي مي‌ريزند: آبياري زياده از اندازه باعث اين عارضه است، آبياري را متوقف كنيد تا سطح خشك شود سپس آبياري را با ميزان كمتري انجام دهيد.
برگهاي شاخه‌هاي پايين مي‌ريزند: گياه پير شده است اگر تاريكي زياد از اندازه باشد، گياه را به محل روشن‌تر انتقال دهيد و شاخه‌هاي خشك شده را با چاقو و يا قيچي تيز حذف نماييد.
شاخه‌هاي باريك و علفي هستند: تغذيه مصنوعي تجويز مي‌گردد، ميزان مواد غذايي را دو برابر كنيد.
برگهاي سوزني زرد و قهوه‌اي شده و مي‌ريزند: هوا گرم و خشك است، گلدان را به محل خنك‌تر با اكسيژن فراوان منتقل كنيد، آبياري و آبفشاني را فراموش نفرماييد.
حشرات ريز سبز رنگ روي برگهاي سوزني ظاهر و برگها چسبناك شده‌اند: هر 14 روز يكبار با يك سم حشره‌كش نفوذي طبق دستور سمپاشي نماييد تاعلايم برطرف گردند.
شاخه‌ها بطرف پايين خم شده‌اند: هوا خيلي سرد است، گياه را به محل گرمتري منتقل نماييد.

نام فارسی : آزالیا

نام علمی : Azalea indica

خانواده : Ericaceae

نام انگلیسی : Indian Azalea

آزاليا در رنگ‌هاي مختلف و اندازه‌هاي گوناگون و فرم‌هاي پُر پَر و كم پَر يافت مي‌شود.
از آنجا كه گياه به استراحت تابستانه احتياج دارد، اوايل بهار گياه را به زير سايه درختان انتقال دهيد تا رشد رويشي داشته و سپس در اوايل تابستان سر برداري از گياه را انجام دهيد و بخش‌هاي هَرَس شده را به عنوان قلمه استفاده كنيد (قلمه‌هاي نيمه خشبي آزاليا در فصل تابستان براي ريشه زايي بسيار مناسب هستند). بعد از سر برداري گياه به تغذيه کامل نياز دارد که آن را با يک کود کامل مورد تغذيه قرار مي‌دهيم، تا همه عناصر ماکرو المنت و ميکرو المنت را با هم دريافت کنند. در اوايل پاييز با پايين آمدن درجه حرارت گياه را مدتي در شرايط آب و هواي آزاد نگه مي‌داريم. در اين حالت گياهان براي مدتي نيازمند درجه حرارت پايين (در حدود 10 تا 15 درجه سانتي‌گراد) هستند. لذا چنانچه اين دوره را طي نکنند و همواره در يک درجه حرارت يکنواخت به سر برند گل دهي آن‌ها با تأخير انجام مي‌شود. پس از طي اين دوره آن‌ها را به جايي با درجه حرارت ثابت و نور غيرمستقيم منتقل مي‌كنيم، تا در زمستان آينده مجدداً به گل روند.
در بين ارقام آزاليا، آزالياي پُر پَر دوره گل دهي کوتاهتري دارد ولي آزالياي کم پر مي‌تواند در يک دوره طولاني 3 تا 5 ماهه گلدار باشد. آزاليا در مکان‌هايي که آبياري يا تغذيه به کمک محلول‌هاي غذايي کاهنده PH محيط انجام مي‌گيرد، انجام مي‌شود. اگر گياه همواره با محلول غذايي خاصي پرورش مي‌شود بهتر است در بين دفعات تغذيه از محلولي که PH محيط را پايين مي‌آورد، استفاده کنيد.
آزالياهايي که با آب‌هاي سخت و سنگين آبياري مي‌شوند، کيفيت گل‌هايشان مطلوب نيست، بنابراين کيفيت آبياري بر روي عملکرد و کيفيت محصول نقش مهم و تعيين کننده‌اي دارد.
زرد شدن برگ‌هاي آزاليا چنانچه با ريزش همراه نباشد به علت فقر آهن يا روي است. خاک‌هايي که PHبالايي دارند و جذب آهن در آن‌ها براحتي صورت نمي‌گيرد باعث زرد شدن برگ گياهان مي‌شوند. اما اگر اين زردي همراه با ريزش برگ باشد معمولاً بايد به شرايط رطوبتي محيط توجه کرد.
اگر جوانه‌هاي رويشي قبل از رويش گل حذف نشود و رشد رويشي ادامه پيدا كند گل‌ها قادر به شکوفايي کامل نيستند و اصطلاحاً Blooming براي گل اتفاق نمي‌افتد.


نیازهای اکولوژیکی :

نور: متوسط حرارت : متوسط آبیاری : زیاد تا متوسط

رطوبت : زیاد 65-60 % اسیدیته : 5-4 اسیدی

طرز تکثیر : قلمه به طول cm 8-5 نیمه خشبی در اواخر بهار در حرارت 16 درجه

میزان کود مورد نیاز : gr 3 در لیتر هر هفته یکبار از فروردین تا شهریور

خاک مورد نیاز : خاك متوسط وغني (پیت ماس + خاکبرگ حاصله از برگ کاج + کود
دامی )


بیماری ها :

شکل گیاه غیر طبیعی شاخه ها دراز و منحرف: احتیاج به هرس دارد

حلقه های سفید رنگ روی برگ ها: حشره آفت ،سمپاشی با حشره کش نفوذی هفته ای یک بار

پوستک هایی اطراف گل دیده می شود: کاملاً طبیعی

برگ ها سیاه می شوند: سردی هوا، آبیاری با آب باران یا آب جوشیده – غبار پاشی

برگ ها سبز کمرنگ: کمبود نور و زیاد بودن کلسیوم خاک

حشرات اطراف گلها: سمپاشی با حشره کش نفوذی هر 2 هفته 1 بار

غنچه ها باز نمی شوند: آبیاری بیش از حد- هوای گرم، افزایش فاصله بین دو آبیاری

برگ جدید ریز و عدم تشکیل گل: کمبود مواد غذایی از ظهور جوانه تا آخر گلدهی کود دهی

روی برگ و گل لکه های قهوه ای تیره: اثر براق کننده شیمیایی یا سموم
برگها کرکدار: کاملاً طبیعی

برگ ها و گلها خشک: زیاد یا کمی آبیاری – گرم و خشک بودن هوا

نام فارسی : اسپاتی فیلوم (عروس پشت پرده)

نام علمی : Spathiphyllu

خانواده : Araceae

نام انگلیسی : Spather flower


خصوصیات :
ارتفاع 25 _ 30 سانتيمتر
برگهایش بلند و کشیده و سبز پررنگ- رگبرگها از دور نمايان- گلها كوچك ، بر روي سنبله سفيد استوانه اي به طول حدود 3 سانتيمتر، اين سنبله توسط اسپات ( برگ تغيير شكل يافته شبيه قاشق)
سفيد رنگ پوشيده شده است. گياه سريع‌الرشدي مي‌باشد، بومی کلمبیا است.


نیازهای اکولوژیکی :

نور: متوسط نسبت به سايه كم و بيش مقاوم است و در پاسيوها خوب رشد ميكند

حرارت : زیاد آبیاری : متوسط

رطوبت : متوسط تا زیاد اسیدیته : 6 کمی اسیدی

طرز تکثیر : تقسیم بونه در اوایل بهار- کاشت بذر در بهار

میزان کود مورد نیاز : gr 2 در لیتر هر 2 هفته یکبار از فروردین تا مهر(کود زیاد باعث قهوه ای شدن نوک برگ ها می شود)

خاک مورد نیاز : مخلوطي مساوي از تورب + ماسه + خاكبرگ پوسيده + خاك باغچه بدون بذر علف هرز

فارسي رايج : سپر گرده، عبائي
فارسي اصيل : سپرگرده (اشاره به معني لاتين و شكل كلاله آن)
نام علمی : Aspidistra

خانواده: Liliaceae
نام انگليسي : فولاديcast iron plant
مقاوم‌ترين گياه آپارتماني و قابل سازش با شرايط آپارتمان بطوري كه گياه فولادي نام گرفته است، زادگاهش ژاپن است، برگها بلند و كشيده به شكل برگ ذرت، الياف مقاوم و به رنگ سبز تيره است برگها مستقيما از ساقه زير زمين خارج مي‌گردند به طوريكه به نظر مي‌رسد برگها از زير خاك روييده‌اند، واريته ابلق آن با برگهايي به رنگ سبز و كرمي سبز و ركمي در گلفروشي‌ها موجود و مقاومت آن كمتر از برگ سبز است، گلهاي بنفش رنگ و گرد در سطح خاك گلدان ظاهر مي‌گردد كه جنبه تزئيني ندراد.
نيازهای اکولوژیکی :
نور : نيم‌سايه نيم‌آفتاب را ترجيح مي‌دهد، نور كامل آفتاب باعث ايجاد لكه‌هاي سوخته در برگ مي‌گردد.
دما: بهترين درجه حرارت، حرارت مناسب براي زندگي در اتاق است.
آبياري: در زمستان هفته‌اي يكبار (اگر درجه حرارت پايين 10 درجه باشد هر ده روز يكبار)، در تابستان هفته‌اي دو بار، اجازه دهيد بين دو آبياري سطح خاك گلدان خشك شود.
رطوبت: در زمستان غبار پاشي لازم نيست ولي تابستان جهت تامين رطوبت هفته‌اي يكبار غبار پاشي نمائيد.
تغذيه : در بهار و تابستان هر ماه يكبار با كود مايع يا جامد مخصوص گياهان زينتي گلدان را تغذيه مصنوعي نماييد تغذيه بيش از اندازه شكاف برداشتن برگها مي‌گردد، واريته‌هاي ابلق را تغذيه نكنيد.
خاك مناسب : خاكهاي ليموني براي نژادهاي برگ سبز و كمپوست بدون كود براي واريته‌هاي ابلق توصيه مي‌گردد.
تميز نمودن برگها: با پارچه يا اسفنج مرطوب هفته‌اي يكبار برگها را تميز نماييد، از مواد براق كننده شيميايي استفاده نكنيد.
تكثير: تقسيم ساقه‌هاي زير زميني در مواقع تعويض گلدان در بهار.تقسيم ريشه : الف – زماني فرا مي‌رسد كه گلدان تكافوي حجم ريشه را نمي‌نمايد و در حالت تركيدن است، در بهار گياه را از گلدان خارج نموده و به نرمي خاكهاي اطراف ريشه‌ها كنار بزنيد. وضع ريشه‌ها و چگونگي توليد ساقه‌هاي زيرزميني به شما مي‌گويد كه از گياه مادري چند گلدان تهيه و تكثير نماييد، با كادر تيز گياه را تقسيم و در گلدانهاي كوچكتر جديد كاشت نماييد، براي مدت دو روز آبياري نكنيد.
عواض و درمان:
زخمها سفيد پنبه‌اي در سطح زيرين برگها بوجود آمده‌اند: حمله حشره مخصوص باعث اين عارضه است، هر دور هفته يكبار با سم حشره‌كش نفوذي طبق دستور سمپاشي نماييد تا علايم برطرف گردند، با پنبه آغشته به سم هم مي‌توانيد لكه‌ها را خيس نماييد.
برگها رو به زردي مي‌روند و سقوط مي‌كنند: آبياري بيش از اندازه است، اجازه دهيد در فاصله بين دو آبياري سطح خاك خشك شود زهكش را بازديد نماييد.
برگها شكاف بر مي‌دارند: تغذيه زياد است، آن را تا تابستان آينده متوقف كنيد تغذيه را هر ماه فقط يكبار و با نصف ميزان توصيه شده انجام دهيد.
برگها نرم و آبكي سبز تيره هستند: هواي خيلي سرد يا يخ زدگي موجب آن است گياه را به محل گرمتري منتقل نماييد.
در طول رگبرگها نقاط زرد رنگ مشاهده مي‌گردد و لكه‌هاي قهوه‌اي روي ساقه و سطح زيرين برگها ظاهر شده‌اند: حشره آفت عامل اين عارضه است، با سم حشره‌كش نفوذي هر ماه يكبار طبق دستور سمپاشي نماييد. تا علايم برطرف گردند.
لكه‌هاي سوخته و قهوه‌اي روي برگها مشاهده مي‌گردند: گياه را از اشعه مستقيم آفتاب در امان نگهداريد، برگهاي صدمه ديده را از قاعده قطع نماييد.
برگها داراي نقاط ريز قهوه‌اي هستند: ضايعه مربوط به استفاده از مواد براق كننده است، از آنها استفاده نكنيد، پارچه و اسفنج مرطوب به كار ببريد.
برگها رنگ پريده هستند: هوا خشك و خاك گلدان ضعيف است، گلدان را تعويض و گياه را آبياري نماييد.
برگها رنگ خود را از دست داده و در سطح زيرين آنها تارهاي عنكبوتي مشاهده مي‌گردد: عامل آن كنه قرمز ريز است،‌هر 14 روز يكبار با سم كنه‌كش طبق دستور سمپاشي نماييد. غبار پاشي در كاهش آفات موثر است.

نام فارسی: اشوریا (ساق عروس)

نام علمی : Echeveria
خانواده Crassulaceae :
سرزمين مادری: مکزيک
سه نوع اشوريا Echeveria وجود دارد:
- اشورياي سبز؛
- اشورياي قهوه‌اي؛
- اشورياي نقره‌اي
اشورياي سبز رشد نسبتاً کمي دارد و بوسيله قلمه ساقه و بذر تکثير مي‌شود. بخش گل دهنده اشورياي سبز يک ساقه بلند با گل‌هاي سفيد است که جنبه زينتي ندارد.
اشورياي نقره‌اي برگ‌هاي سدري و نقره‌اي رنگي دارد، شاخه گل دهنده آن گل‌هاي سفيد غير متراکمي را بوجود مي‌آورد كه جنبه زينتي ندارد.

اشورياي قهوه‌اي يا درختي گرچه برگ‌ها يک محور دايره‌اي درست مي‌کنند ولي تراکم برگ‌ها به اندازه دو تا اشورياي قبلي نيست و ساقه گل دهنده بسيار بلندي با گل‌هاي بسيار زيبا دارد.

گل‌هاي اشورياي درختي ساقه بلندي به طول 25/1 – 1 متر و گل‌هاي متنوع در زمستان بوجود مي‌آورد. اين گل‌ها بعنوان کات فلاور و گل خشک بريده قابل استفاده هستند.

تعدادي از گياهان خانواده کراسولا بعنوان Cover plant قابل مصرف هستند. در مناطقي که خطر يخبندان نباشد مناطق مرطوب و جاهايي که PH خاک اسيدي است از انواع سدوم‌ها بعنوان پوشش گياهي استفاده مي‌کنند.

تا کنون متجاوز از دويست گونه اشوريا شناسايی شده است.
مشخصات ظاهری:گياه کوچکی است با برگ‏های ريز و ضخيم و آبدار، برگ‏ها به طور متراکم در کنار يکديگر قرار دارند.
در طول فصل بهار و تابستان روی ساقه‏های نازک گل‏دهنده، گل‏های قرمزرنگی ظاهر می‏شود که زيبايی خاصی دارد.
مراقبت‏های لازم
معمولاً در فلاورباکس‏ها و گلدان‏هايی که مجموعه‏ای از کاکتوس‏ها را در خود دارد، اشوريا هم نگهداری می‏شود. اشوريا به آسانی می‏تواند با کاکتوس‏ها کنار بيايد زيرا طريقه پرورش آنها يکسان است.
آبياری: در زمستان آبياری را تقريبا متوقف کنيد و هر ماه به مقدار کم گياه را آبياری کنيد. در تابستان هر هفته يک بار به آن آب بدهيد و خاک را خشک نگه داريد.
خاک: خاک مناسب برای اشوريا مخلوطی است از خاک باغچه، کودبرگ، ماسه و خاک رس به نسبت مساوی.
کود دهی: کودهای تقويتی را از اوايل بهار تا اواخر تابستان هر دو هفته يک بار مورد استفاده قرار دهيد.
تکثیر : قلمه زدن مناسب‏ترين روش برای تکثير اشوريا است. در بهار يا تابستان به ازدياد اين گياه اقدام کنيد. هر قسمتی از ساقه يا برگ که با خاک مرطوب تماس داشته باشد ريشه می‏زند.

آفلاندرا
نام علمی : Aphelandra spuarrosa
خانواده Acanthaceae :

آفلاندرا گیاهی است از خانواده آکانتاسه ، با برگ های دائمی که در مناطق حاره رشد و نمو می کند.
در گلگاری آفلاندرا یک گیاه گلدانی است با برگهای پهن و نسبتاً کشیده، متقابل و با نوک باریک به رنگ سبز براق با رگبرگ های اصلی و فرعی سفید مایل به سبز همراه با خوشه گلی که چهارگوش بوده و گلهایی به رنگ قرمز و زرد و در مجموع آفلاندرا گیاه بسیار زیبایی است.

نیازهای اکولوژیکی:

نور: در خانه ها در محل نسبتاً سایه شاخه های آفلاندرا رشد زیادی کرده و به سمت نور کشیده می شود که پس از آنکه این شاخه ها برگ های خود را از دست می دهند گلدان کم پشت به نظر می رسد. برای جلوگیری از این مشکل باید گلدان آفلاندرا را در فصل رویش در محلی روشن و دور از آفتاب مستقیم قرار داد.

آبیاری: در زمان گلدهی در پائیز به آب کمی فقط برای جلوگیری از پژمردگی نیاز دارد.

خاک: باید از مواد آلی غنی باشده که استفاده از تورب مخلوط با خاک آن توصیه می شود.

تکثیر : هم از طریق کاشت بذر و هم از طریق گرفتن قلمه های خشبی همراه با دو برگ ، در همه فصول سال امکان پذیر است.

در زمستان نباید آفلاندرا را در جای سرد قرار داد .در بهار باید گلدان آفلاندرا را عوض کرد و در محل روشن و مناسب رشد قرار داد.

آکالیفا مارژیناتا (آکالیف)

نام علمی : Acalypha marginata

خانواده Euphorbiaceae :

بومي جنوب آسيا است

گياهي است با برگ‌هاي سبز درشت و متناوب با لبه‌ي مضرس (دندانه‌دار)، بيضي شكل با نوك تيز و كركي، گل‌آذين آن شاتون‌ بلند و قرمز رنگ و شبيه دم روباه مي‌باشد.
آكاليف در تمام مدت سال گل مي‌كند، منتهي در بهار و تابستان گل آن بيشتر است. نگهداري آكاليف در آپارتمان مشكل است و اغلب برگ‌هاي آن مي‌ريزد، معمولاً جوانه انتهايي ساقه‌ي گياهان مسن را هرس كرده تا شاخه‌هاي جانبي شروع به رشد نمايند. ازدياد اين گياه به وسيله قلمه خشبي در فروردين در حرارت بستر 21 درجه سانتي‌گراد صورت مي‌گيرد. اين گياه خيلي پر ريشه است و نياز زيادي به كود ازته دارد و اگر كود مورد نياز آن تامين نشود برگ‌ها فوراً زرد مي‌شوند.

گونه های آکالیف :
آكاليفا مارجيناتا Acalypha marginata
آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگ‌هاي سبز تيره مايل به قهوه‌اي، شاتون‌هاي صورتي کوتاه و يک ساقه چوبي و ايستاده دارد. در شرايط کشور ما بعنوان يک گياه آپارتماني داخل منزل قابل نگهداري است.
آكاليفا هيزپيدا Acalypha hispida
گونه ديگر از خانواده فرفيون‌ها آکاليفا هيزپيدا است که برگ‌هاي سبز درخشان و شاتون‌هاي رنگي بلند و ساقه چوبي دارد. آکاليفا‌ها بوسيله قلمه ساقه از نوع نيمه خشبي قابل تکثير هستند. زمان برداشت اين قلمه‌ها در اواسط بهار است يعني زماني که درجه حرارت محيط ريشه زايي حدود 20 تا 24 درجه سانتي‌گراد و رطوبت نسبي 80 % باشد. بعد از 15 روز ريشه‌زايي اتفاق مي‌افتد و بعد از ريشه زايي،گياه به محل اصلي خود در گلدان‌هايي که حاوي خاک مرغوب زراعي هستند انتقال مي‌يابد. ترکيب خاكي آکاليفا، مخلوطي از دو قسمت خاک برگ و پيت، يک قسمت ماسه و يك قسمت كود دامي پوسيده است. در نگهداري گياهان جنس آکاليفا، رطوبت نسبي محيط اثر مثبتي روي حفظ برگ‌ها دارد بههمين دليل رطوبت نسبي منزل بايد 65 تا 70 % باشد.
معمولاً آکاليفاي سبز قابليت نگهداري بهتري دارد، و مقاومتش نسبت به شرايط نامساعد محيطي بهتر است. از آنجا که ريزش برگ در آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگ رنگي زياد بوده و فقط يک ساقه سخت از گياه باقي مي‌ماند بنابراين آکاليفا هيزپيدا براي نگهداري در منزل سفارش مي‌شود.

نیازهای اکولوژیکی:
نور: در فصول گرم، گلدان آکالیف را از تابش مستقیم خورشید دور سازید. با قرار دادن آکالیف در زیر سایه‏انداز درختان می‏توان آن را از نور آفتاب محافظت کرد

آبیاری:
همه روزه به گیاه آب بدهید و خاک گلدان را همواره مرطوب نگه دارید. با این همه نباید در میزان آب افراط شود، هر بار فقط مقدار کمی آب در اختیارش بگذارید

رطوبت :رطوبت نسبی زیاد هوا موجب رشد بهتر برگها می‏گردد، اما اگر هوا خشک باشد برگها خیلی زود زرد گشته و می‏ریزند. در مناطق مرطوب می‏توان آکالیف را به سادگی در فضای باز پرورش داد. در صورتی که در داخل آپارتمان نگهداری گردد باید آن را در جای مرطوب قرار داده و آب را مرتبا روی برگها اسپری کرد.

تکثیر :باید در فروردین‏ماه از ساقه‏های ضخیم آن قلمه تهیه کرد. قلمه باید از ساقه‏هایی گرفته شوند که چوبی هستند. این نوع قلمه‏ها قلمه‏های خشبی گفته می‏شوند. بهتر است قلمه از قسمت بالایی ساقه اصلی بریده شود تا ساقه‏های جانبی بهتر رشد کنند. قلمه‏ها را در خاک سبک کاشته و آنها را در جای مرطوب قرار دهید تا رطوبت هوا موجب رشد ریشه گردد.

خاک: خاک مناسب خاکی است که به اندازه کافی دارای خاک برگ و ماسه باشد. همچنین می‏توان از کود پوسیده حیوانی نیز استفاده نمود تا ترکیب ایده‏آلی به دست آید. خاک خنثی یا کمی قلیایی موجب رشد بهتر می‏شود. خاکهای اسیدی برای آکالیف مناسب نیستند

کود: دادن کودهای ازته به آکالیف را فراموش نکنید. کودهای ازته موجب رشد بهتر و سبز شدن برگ ها می گردند.

آفات: مگس سفید، کنه تار عنکبوتی و شپشک آرد آلود از جمله آفات این گیاه هستند.

مشکلات فیزیولوژیک:

زرد شدن برگها که سه علت دارد:
کمبود رطوبت در محیط های آپارتمانی - کمبود کود ازت -عدم تعویض گلدان و رشد زیاد ریشه.

مراقبتهای ویژه :
هرس از اواسط تا اواخر بهار انجام می شود که انواع برگ رنگی هرس بیشتری نیاز دارند برای این منظو رجوانه انتهایی را قطع می کنند تا شاخه های جانبی شروع به رشد کنند تعویض گلدان هر ساله در بهار انجام می شود. معمولا" جوانه انتهائی گیاه مسن را قطع می کنند تا شاخه های جانبی شروع به رشد کرده ، گیاه پرپشت و انبوه تولید کند .بهتر است گلهای خشک شده روی گیاه حذ ف شود.

گياه دوکاره گوجه و سيب زميني

در
حال حاضر تنوع گونه هاي گوجه فرنگي و سيب زميني بسيار زياد مي باشد با
توجه به اينکه هر دو از اعضاي خانواده گياهان بوته اي به شمار مي آيند و
مي توانند در شرايط تقريباً يکساني رشد نمايند فلذا با توجه به همين اصل
در اين گياه جديد هر کدام از قسمتهاي گياه جداگانه و مجزا به رشد خود
ادامه مي دهند و به توليد محصول مي پردازند.از اين گياه جديد بيش از يک
دهه است که درمزارع امريکا مورد استقبال کشاورزان قرار گرفته و بهره
برداري مي گردد

تقویم زمانی برای هرس بعضی درختان

(محمد قاسم حیدری)

این تقویم زمانی برای هرس درختان تهیه شده است امید وارم مورد علاقه مندی شما قرار بیگیرد.

قابل یادآوری است که : برزگترین ضربه را هرس های بی وقت و غیر منظم برای درختان وارد می کنند چون درختان یک موقع خاص برای هرس یا شاخه بری دارد.

1- شمشاد
نام علمی : Buxus sempervirens
زمان هرس: بهار، پاییز


2- جوالدوزک
نام علمی : Catalpa speciosa
زمان هرس: آخر تابستان،زمستان

3- سدر
نام علمی : Cedrus
زمان هرس:تابستان


4- ارغوان
نام علمی : Cercis
زمان هرس:زمستان
نحوه هرس: هرس این درخت بسته به نوع فرم آن می تواند بدون هرس و تنها با قطع اجباری شاخه های خشک به صورت گلدانی و باز باشد و یا با هرس شاخه زنی می توان تاج آن را انبوه و کروی ساخت.


5- افرا
نام علمی : Acer
زمان هرس:زمستان


6- عرعر
نام علمی : Aillanthus
زمان هرس: زمستان،تابستان


7- ابریشم
نام علمی : Albizzia
زمان هرس: بهار


8- زرشک
نام علمی : Berberis
زمان هرس:زمستان،تابستان


9- دم موشی
نام علمی : Buddleia davidii
زمان هرس:اواخر زمستان
نحوه هرس: یا شاخه اصلی را در زمستان از قسمت های داخلی حذف نمود(هرس نسبتا شدید)تا گیاه تحریک به رشد دوباره گردد.


10- به ژاپنی
نام علمی : Chaenomeles
زمان هرس:تابستان،زمستان

11- شبه سرو
نام علمی : Chamaecyparis lawsoniana
زمان هرس:تابستان


12- گل یخ
نام علمی : Chimonanthus praecox
زمان هرس:بهار ، تابستان

13- درخت پر
نام علمی : Cotinus coggyria
زمان هرس:تابستان

14- شیر خشت
نام علمی : Cotoneaster
زمان هرس:بهار،تابستان،زمستان

15- سرو
نام علمی : Cupressus
زمان هرس:بهار و تابستان

16- گل طاووسی
نام علمی : Cytisus
زمان هرس:بهار

17- یاس زرد
نام علمی : Forsythia
زمان هرس:بهار


18- زبان گنجشک
نام علمی : Franinus
زمان هرس:زمستان

19- لیلکی
نام علمی : Gleditsia
زمان هرس:زمستان

20- ختمی درختی
نام علمی : Hibiscus syriacus
زمان هرس:بهار،تایستان و پاییز

21- یاسمن
نام علمی : Jasminum officinal
زمان هرس:بهار ،تابستان
نحوه هرس: در بهار و تابستان بر حسب زمان گلدهی باید بعد از اتمام دوره گلدهی نسبت به حذف شاخه های ضعیف اقدام نمود و شاخه های خیلی بلند را تا نیمه کوتاه نمود.

22- سرو کوهی
نام علمی : Juniperus
زمان هرس:بهار ،تابستان

23- برگ نو
نام علمی : Ligustrum
زمان هرس:زمستان ،بهار،تابستان

24 - ماگنولیا
نام علمی : Magnolia
زمان هرس:تابستان
نحوه هرس: بهتر است تا جای ممکن به دلیل التیام زخمهای حاصل از هرس و کندی رشد درخت هرس نشوند ولی در صورت لزوم می توان نسبت به خذف شاخه های نابجا و یا شکسته اقدام کرد.

25- زیتون تلخ
نام علمی : Melia
زمان هرس:تابستان

26- توت
نام علمی : Morus spp
زمان هرس:زمستان ،تابستان

27- خرزهره
نام علمی : Nerium oleander
زمان هرس:تابستان

28- نرگس درختی
نام علمی : Philadelphus
زمان هرس:بهار،تابستان،پاییز
نحوه هرس: این درختچه معمولا نیازی به هرس چندانی ندارد و تنها باید هر سه یا چهار سال یکبار در اوائل بهار یا پاییز تعدادی از ساقه های خیلی مسن را از قاعده قطع کنیم.همچنین هرس پنسمان یا چیدن نوک شاخه های تازه روئیده در تابستان باعث جلوگیری از حجیم شدن تاج شده و آنرا متراکم تر می سازد.

29- نوئل
نام علمی : Picea
زمان هرس:بهار ،تابستان


30-کاج
نام علمی : Pinus spp
زمان هرس:بهار

31- چنار
نام علمی : Platamus spp
زمان هرس:تابستان ،زمستان

32- صنوبر
نام علمی : Populus spp
زمان هرس:تابستان

33- پیراکانتا
نام علمی : Pyracantha spp
زمان هرس:تابستان ،آخر زمستان

34- بلوط
نام علمی : Quercus spp
زمان هرس:تابستان،زمستان

35- سماق
نام علمی : Rhus
زمان هرس:زمستان


36- اقاقیا
نام علمی : Robinia
زمان هرس:تابستان،زمستان

37- بید
نام علمی : Salix spp
زمان هرس:زمستان،تابستان

38- اسپیره
نام علمی : Spirea
زمان هرس:بهار

39- سرو خمره ای
نام علمی : Thuja
زمان هرس:بهار،تابستان،پاییز

40- نارون
نام علمی : Ulmus spp
زمان هرس:اواخر تابستان ،زمستان

41- بداغ
نام علمی : Viburnum spp
زمان هرس:بهار،اواسط تابستان

42- مروارید درختی
نام علمی : Symphoricarpus
زمان هرس:اوائل بهار

43- گز
نام علمی : Tamarix spp
زمان هرس:بهار ،تابستان

44- سرخدار
نام علمی : Taxus spp
زمان هرس:اواخر بهار،تابستان

به امید اینکه مورد استفاده شاگردان و تمام زارعین قرار بیگیرد

تلفات ازت در خاك‌هاي كشاورزي

با وجود اثرات مفيد كودهاي شيميايي در افزايش توليد محصولات مختلف زراعي و باغي در صورتي كه استفاده از كودها به همراه آگاهي و علم و چگونگي كاربرد آنها نباشد نتيجه حاصله چندان مطلوب نخواهد بود.

در زمان‌هاي گذشته متخصصان و پژوهشگران علم گياهي غالباً نمي‌دانستند كه از مجموع كودهاي ازته و ازت معدني شده خاك فقط 50% مورد استفاده گياه قرار مي‌گيرد و ممكن است ازت به صورت گاز از خاك خارج و يا اين كه با آب آبياري و باران از خاك خارج شود. منبع اصلي ازت براي گياهان مواد آلي خاك مي‌باشد كه از باقيمانده حيواني و گياهان قبلي حاصل شده و به طور طبيعي و يا در نتيجه عمل انسان به خاك داده شده است.

معمولاً كشت و كارهاي صحيح و اصولي مقدار قابل توجهي از ازت را كه توسط گياه از خاك خارج مي‌شود با افزودن كودهاي آلي و باقيمانده‌هاي گياهي به خاك برگردانده مي‌شود. اگر كود دامي تازه به صورت جامد يا مايع بلافاصله به داخل خاك برده شود نگراني از بابت از دست رفتن ازت وجود نخواهد داشت.

در حال حاضر توصيه جهت حفظ تعادل ازت خاك آن است كه بقاياي گياهي ، كود حيوان و كود سبز به زمين داده شود تا هم ازت خاك متعادل شود و هم مواد آلي خاك باعث بهبود خواص فيزيكي خاك شود. البته اين توصيه‌اي عام نيست. به عنوان مثال زير خاك كردن بقاياي گياهي در نواحي كه بيماري و آفتي غالب وجود داشته باشد توصيه نمي‌شود.

حفاظت و افزايش بازده ازت موجود در خاك در درجه اول بستگي به حفاظت خاك از عوامل فرسايشي، كم‌كردن تلفات به علت شستشو و ممانعت از تشكيل تركيبات ازتي فرار در خاك خواهد داشت. در ارتباط با فرسايش و جلوگيري از آن متأسفانه در كشور ما اقدامات مؤثري انجام نشده و پر شدن سدها، جاري شدن سيل و پيشروي كوير و شنزارها معضلات و دشواري‌هاي فراواني را موجب شده است، هرآينه در ايران جلوي صدمات فرسايش گرفته شود، طبق برآوردها زيان اقتصادي تلفات ازت نصف خواهد شد.

در ايران ميزان تلفات ازت بخصوص در نواحي مرطوب شمال ايران قابل توجه مي‌باشد. در نواحي كه مقدار بارندگي در حدود يك متر و بيشتر است ازت خاك مي‌تواند تا اعماق بيشتر از عمق نفوذ ريشه مهاجرت كند. در اين نواحي كه خاك در اواخر پائيز يخزده نيست بيشترين تلفات ازت انجام مي‌گيرد. زيرا باران فراواني باريده و درجه حرارت آنقدر نيست كه تعريق و تبخير تأثير زيادي در مجموع آب خاك داشته باشد. در اين وضعيت مي‌توان با داشتن پوشش گياهي كه كربن آنها زياد است (به مانند خانواده‌ غلات) از ازت خاك قبل از شستشو استفاده كرد.

در نواحي خشك تلفات ازت ناچيز است مگر در محصولاتي كه آبياري فراواني نياز دارند. برنج از جمله محصولاتي است كه تلفات ازت در آن قابل توجه بوده و روش‌هاي كشت و كار برنج راهايي براي تقليل و كاهش تلفات آبشويي باقي نمي‌گذارد. در نواحي خشك نيز قسمت اعظم تلفات ازت در فصل بارندگي و در غيبت و فقدان پوشش گياهي صورت مي‌گيرد.

فرآیند های نموی درختان میوه و عوامل موثر در آن

اشاره:                                           نوسنده: محمد قاسم حیدری

شناخت عوامل موثر وآگاهی از فرآیند های مهمی که در تشکیل و تکامل جوانه های گل دخالت دارد برای اداره موفقیت آمیز پرورش و نگهداری درختان میوه با هدف به حد بهینه رسانیدن بارآوری سالانه تولید در طول باغ حائز اهمیت می باشد. چرا که تولید در بخش باغداری منوط به گل انگیزی مطلوب و نهایتاً تولید پیوسته گلهای قوی می باشداین فرآیند های مهم که شامل آعازش و نموجوانه های گل که درطول تابستان و پاییز یک سال رخ می دهدو نیز گلدهی که در بهار سال بعد واقع می شود توسط شمار فراوانی از نیازها یا محرک های درونی و بیرونی کنترل می شوند.پس از فراهم آمدن شرایط مساعد و مطلوب فرمان گلدهی بوسیله برگها پس ازانگیخته شدن آنهابه جوانه های رویشی که روی گیاه وجود دارند و از ابتدا همگی رویشی بوده اند صادر می شودو تا وقتی که این فرمان صادر نگردیده جدانه های رویشی به همان حالت باقی می مانندهمین که فرمان گلدهی به جوانه های رویشی رسید دیگر برگشت ناپذیر بوده و حتی اگر شرایط گلدهی پس از آن نامساعد گردد تغییری درماهیت این امر ایجاد نمی شودو نهایتاًدرختان میوه پس از چند هفته که معمولاً 8 الی 10 هفته می باشد گل خود را پدیدار می سازند.در نظریه های قبلی محققان عدم موفقیت گل انگیزی را بعد از سال های پر محصول (Acrotory) به تخلیه کربوهیدرات ها و ترکیبات ازتی نسبت می دادند اما تشکیل جوانه گل در اصل به هورمون های گیاهی گل انگیزی و توازن آنها بستگی دارد .

غالب در ختان میوه تا قبل از رسیدن به سن3 تا 7 سالگی گل نمی دهندو برای رسیدن به مرحله گلدهی می بایست از فاز رویشی به فاز زایشی برسند و با توجه به اینکه فرآیند های نموی در مرحله بلوغ رویشی صورت می گیرد لذا رسیدن به این مرحله پروسه هایی رادر برمی گیرد که درک آن مفید می باشد.

• مرحله نونهالی: نونهالی را می توان به صورت یک مرحله فیزیولوژیکی یک نهال که در طول آن نهال را نمی توان وادار به گل نمود تعریف کرد این مرخله در گیاهان چوبی بسته به عوامل محیطی و ژنتیکی ممکن است خیلی کوتاه و یا خیلی طولانی باشدوتمام بافتهای نونهال تا موقعی که به مرحله انتقال نرسیده اند نونهال می باشندو بافتهای نونهال تا پایان عمر درخت در پای درخت و در چای خود باقی می مانند. علاوه بر عدم توانایی گلدهیگیاهان نونهال را بوسیله چندین خصوصیت فیزیولوژیک و مرفولوژیک مثل برگهای شفاف لبه دار ، ساقه های خزنده ، ساقه های خاردار ، عادت نیمه دائم سبز(در گونه های خزاندار ) ، آسان ریشه زایی ساقه ومقدار کمRNA (اسید ریبونوکلئیک) در بافتهای آنها مشخص می شود. دوره نونهالی را اغلب می توان با افزایش سرعت رشد نهالهای جوان کوتاخ نمود زیرا برای رسیدن به مرحله بلوغ درخت باید به یک اندازه حداقل برسد.
   
• مرحله انتقال: بافتهای در حال انتقال بین قسمتهای کاملاً جوان و بالغ ساقه در ختان حله بذری یافت می شود و این مرحله بوسیله مقداری خصوصیات نونهالی و مقداری خصوصیات بلوغ مشخص می شود فاصله زمانی بین مرحله نونهالی و بلوغ عمدتاً سرعت رشد درخت و اندازه حداقل لازم برای رسیدن به بلوغ بستگی دارد در این مرحله گلدهی در روی ساقه های در حال انتقال می تواند صورن بگیرد ولی نه به آسانی ساقه های بالغ.
   
• مرحله بلوغ: بعد از مرحله انتقال ، بلوغ رویشی که معمولاً بار رسیدن به سن معینی در درختان صورت می گیرد و اصولاً نیازهاو محرک های درونی و بیرونی جهت تشکیل جوانه گل فراهم و تاثیرگذار است.
  بطور کلی تشکیل سرآغازه یا طرح اولیه گل یک تغییر عمده می باشد که درختان میوه از مرحله رویشی به مرحله زایشی وارد می شوند یا اینکه در از نظر رشد به سن معینی رسیده باشد که برای این منظور باید نیازهای درونی وبیرونی گیاه جهت تشکیل و تمایز گل تشکیل شود اصولاً برای تشکیل گل نیاز به تمایز فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی می باشد تمایز فیزیولوژیکی جوانه های بارور اکثر درختان میوه معمولاً 3 الی 6 هفته قبل از جمله هورمون ها و کربوهیدرات ها از برگ به جوانه ها منتقل می شوندو متابولیسم RNA افزایش یافته تا پروتئین لازم برای تشکیل و تکامل یاخته های جدید تولید کندهمزمان با افزایش اسید ریبونوکلئیک و پروتئین میزان تقسیم یاخته ای افزایش یافته و در دور ه تمایز مرفولوژیکی بعاز تغییرات اساسی در جوانه قسمت های مختلف گل تشکیل می شود.

بنابراین مراحل تمایزفیزیولوژیکی و مرفولوژیکیی جوانه های بارور عبارتند از:

1. گل انگیزی(Flower induction) :پدیده کیفی بوده و از طریق تغییرات تعادل هورمونی به وقوع می پیوندد.
2. گل آغازی(Flower initiation) : به فرآیندی تلقی می شود که در طی آن اثر بازدارندگی ژن ها تشکیل گل را متوقف می گردد و در این مرحله یاخته های اولیه بعد از تغییرات لازم از جمله تولیدRNA جدید برای سنتز پروتئین های مورد نیاز موجب گل آغازی می شوندو در پایان این مرحله تمایز یاخته ها انجام می گیرد در این مرحله تغییرات قابل مشاهده نبوده و صرفاً به صورت بیوشیمیایی می باشد.
3. اختصاصی شدن یا تمایز (Differentioation) : در این مرحله قسمتهای مختلف گل تشکیل می شود و در اکثر درختان میوه تمایزیابی جوانه هاوتشکیل طرح اولیه گل در طول فصل رشد صورت می گیرد.
4. نمو یا تشکیل شکوفه گل(Flower formation) : در این مرحله یاخته ها رشد سریع انجام داده و قسمت های مختلف گل قبل از خواب زمستانی و در برخی موارد بعداز استراحت تکامل می یابد.
5. شکفتن یا گلدهی(Bloom) : در این مرحله گل تکامل یافته در بهار شکفته می شود.

با توجه به مراحل فوق می توان گفت که فرآیند تغییرات تدریجی تشکیل جوانه گل یک فرآیند به شدت پیچیده است و تحقیق در این امر مستلزم آن است که در خت در مرحله نمو صحیحی قرار گیردو شرایط محیطی و فیزیولوژیکی درخت باید وسیله انجام این فعالیت باشد و دیگر فرآیند ها همزمان درخت نیز باید همسو بوده و مانع تشکیل جوانه گل نگردند. این عوامل موثروتاثیرگذارعبارتند از:

• شدت نور: شدت نوری که به یک جوانه می تابد بر آغازیدن جوانه گل موثر است و هرچه این شدت بیشتر باشد تشکیل گل افزایش می یابد.بطورکلی در تاج درخت سه ناحیه از این نظر تشخیص داده شده.
  الف: بخش بیرونی تاج که بطورکل در معرض نور است(70 تا100 درصد نور کامل خورشید)
  ب: تاج نیمه روشن که در معرض30 تا 70 درصد نورخورشید است.
  ج: بخش درونی تاج که در معرض کمتر 30 درصد نورخورشید است.
  نکته مهم شکل تاج درخت و نفوذ نور در آن می باشد بطوری که در قسمتهای داخلی و مرکزی درخت بعلت کاهش دسترسی به مواد کربوهیدرات ، کم شدن رشد بافتهای مریستمی ، کاهش شدید فعالیت مقصد (Sink) کربوهیدرات و جلوگیری از تشکیل جوانه گل نهایتاً میوه کافی تشکیل نمی شود لذا درختان با شاخ وبرگ زیاد می بایست هرس شوند.
   
• هرس: هرس تابستانه برای افزایش نفوذ نور، تحریک دوباره رشد و کنترل اندازه درخت به مقدار زیادی بکار برده می شود ولیکن باید در مورد هرس دقت زیادی نمود چراکه در درختان جوان هرس باعث تشدید رشد رویشی و به تاخیر انداختن تشکیل جوانه گل می شود و در درختان مس به خاطرکاهش نقاط رشد میزان رشد رویشی تشدید می گردد .اما هرس ریشه به علت کم حجم شدن ریشه ها مقدارکمتری آب و در مواد غذایی در اختیار در خت قرار داده و باعث افزایش گلدهی می شود.
   
• سطح برگ: سطح برگ روی سیخک به استعدادآن برای تشکیل جوانه گل ارتباط دارد بطوری که برای حداکثر گل آوری 109تا 160 سانتیمتر مربع سطح برگ در هر سیخک لازم است لذا با کاهش سطح برگ که باعث کاهش کربوهیدرات در درختان و نهایتاًکاهش گلدهی را موجب می شود.
• نوع پایه: پایه های پاکوتاه و پایه هایی که از طریق تکثیر غیر جنسی تکثیر می شوند زودتر به گل می روند که احتمالاً علت ان تنطیم ژنتیکی آهنگ رشد و تولید محرک های گل آوری می باشد.
• تنظیم کتننده های رشد گیاهی: تولید محصول زیاد در یک سال بعلت تولید هورمون جیبرلین توسط بذر منجر به کاهش تشکیل جوانه گل در سال بعد می شود در چنین موارد استفاده از تنک کننده ها مانندسوین ، اسید نفتالین استیک و دی نیترو با کاهش میوه باعث کاهش جیبرلین و نهایتاً افزایش گلدهی را در بر دارد .
• دما: دما در فصل تابستان در هنگام تشکیل جوانه گل موثر است بطوری که دماهای بالادر اواسط تا اواخر تابستان به علت تغییردر آهنگ رشد شاخسارها ، تشکیل جوانه گل را کاهش می دهد.
• تغذیه: کود ازته و مواد ریزمغذی مانند بر و روی در تشکیل جوانه گل نقش داشته بطوری که مصرف فراوان کودهای ازته نه تنها باعث تاخیر در گلدهی می شود بلکه در درختان بارور کاهش گلدهی را موجب می شود و کمبود روی بطور مستقیم و نامستقیم در محدود کردن مقدار کربوهیدرات که کاهش رشدو تکامل گیاه و همچنین سنتزاکسین دخالت دارد وبا توجه به این که سیتوکنین برای تقسیم یاخته ای و رشدو تمایز یاخته ها و بافتها ضروری است کمبود آن سنتز این هورمون را گاهش می دهد.
   
• رطوبت: در زمان گلدهی رطوبت افزایش گلدهی را در بر دارد چون رشد رویش را کاهش داده و موادغذایی را در اختیار درخت قرار می دهد.
• باز وبسته بودن شاخه ها: در شاخه های افقی بعلت افزایش کربوهیدرات و احتمالاً سنتز اتیلن باعث افزایش گلدهی می شود.
• پوست برداری و حلقه برداری (Scolrling and Rining) : پوست برداری باعث افزایش گلدهی در شاخه ها و در درختان جوان باعث زودباردهی می شودواز طرفی حلقه برداری در مورد به گل نشاندن درختان پر کننده و نیز جهت تسریع گلدهی نهال های جوان در برنامه های اصلاح درختان استفاده می شود. نکته قابل ذکر این است که حلقه برداری در شاخه های کوچک و درختان خیلی جوان که برگهای آنها بر اثر عوامل مختلف ریزش کرده اثری در افزایش گلدهی ندارد.زمان حلقه برداری چند هفته قبل از تشکیل جوانه های گل در بهار و مکان آن تنه یا شاخه های اصلی است.
• فتوپریودیسم: عکس العمل گیاهان نسبت به تابش متوالی نور فتوپریودیسم نام دارد و این عکس العمل به طول روز برای جوانه گل مربوط به ماده رنگیزه ای بنام فیتوکروم می باشد.
• نسبت C به N : هرچه این نسبت بالاتر باشد گلدهی افزایش خواهد یافت.
• طول دوره استراحت و نیاز سرمایی: عدم تامین نیاز سرمایی زمان گلدهی را به تاخیر انداخته و ریزش گل افزایش می یابد.
• عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا: می توان گفت که با افزایش ارتفاع از سطح دریا زمان گلدهی نیز تاخیر می افتد.

منبع:

گرده افشانی و تشکیل میوه- ترجمه دکتر مجید راحمی

میوه های دانه ریز- تالیف رسول جلیل مرندی

میوه کاری در مناطق معتدله- یوسف رسول زادگان

فیزیولوژی درختان میوه مناطق معتدله- ترجمه علیرضا طلایی